Wie bestuurt de Moslim Omroep?

De Nederlandse Moslim Raad, die de zendtijd voor moslims in handen heeft, gaat volgend jaar proberen om een nieuwe uitzendlicentie. Maar intern is er ruzie. Wie vertegenwoordigt de NMR eigenlijk nog?

Memduh Arslan van Milli Görüs Zuid-Nederland beseft dat hij niet de eerste is. De verwijten die hij maakt aan het adres van de Nederlandse Moslim Raad (NMR), de overkoepelende organisatie die sinds 1993 de zendtijd voor alle moslims in Nederland in handen heeft, werden en worden al zo lang door zo veel ontevreden lidorganisaties gemaakt. De NMR is `ondemocratisch', besluiten worden genomen zonder het vereiste quorum. Bovendien worden notulen, jaarverslagen en financiële boekhouding nauwelijks verspreid, waardoor geen sprake kan zijn van enige controle op de handel en wandel van de NMR en diens oppermachtige voorzitter, A. Maddoe.

Arslan hield zich tot voor kort verre van de NMR en de Nederlandse Moslim Omroep, die de zendtijd mag vullen. Totdat de achterban, zegt hij, steeds vaker ging morren over de uitzendingen elke zondag. De NMO zendt sinds 2000 jaarlijks 52 uur uit op tv en 156 uur op de radio. De omroep krijgt jaarlijks 6,3 miljoen euro omroepgeld. Toch verzuimt de omroep de stem van Nederlandse moslims te zijn, zegt Arslan. Nederlandse moslims, die volgens Arslan de laatste jaren onder vuur liggen, zouden een spreekbuis erg goed kunnen gebruiken. ,,De bijdrage van de NMO aan de publieke discussie is nihil.'' Arslan ergert zich ook aan eigengereide gedrag van NMO-directeur Frank William, die onlangs ,,ongestraft'' kon zeggen dat `moslims het grootste obstakel vormen voor de NMO'. De grote Maddoe houdt de hand toch boven zijn hoofd, is de lezing.

Dus verving Milli Görüs Zuid-Nederland, met vijftienduizend leden de grootste lidorganisatie bij de NMR, hun ,,onervaren'' vertegenwoordiger bij de raad door Arslan zelf. En deze informeerde naar de leden en financiën van de NMR. Hij vroeg hoe het zat met de International Muslim Organisation (IMO). Arslan had ontdekt dat de IMO niet is geregistreerd bij de Kamer van Koophandel. Maddoe voelde zich aangevallen, zegt M. Shamsi, een van de vier leden van het dagelijks bestuur van de NMR. Maddoe zit namelijk namens IMO in de NMR. Secretaris R.E. Nurmohamed van de NMR zou ook afkomstig zijn van de IMO.

Maddoe reageerde, getuigen betrokkenen, door te roepen dat Arslan uit was op zijn functie. Hoe het ook zij, navraag leert dat Arslans kritische vragen niet helemaal uit de lucht gegrepen zijn. De IMO van Maddoe is inderdaad niet ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, terwijl de statuten van de NMR dat vereisen. Via via laat Abdoelrahiem William, neef van NMO-directeur Frank William en vice-voorzitter van de internationale IMO én van de Nederlandse tak, zich traceren. IMO bestaat wel degelijk, zegt hij. Het hoofdkantoor is gevestigd in Engeland, en de organisatie is verder voornamelijk actief in de VS, Canada, Pakistan, Suriname en Trinidad. Ook in Nederland zijn er stichtingen, verenigingen en moskeeën aangesloten bij IMO, zegt William. Hij kan geen namen noemen. ,,Alle stukken liggen bij Maddoe thuis.''

Een paar maanden geleden ontdekte William dat zijn organisatie nog steeds niet is geregistreerd in Nederland. Een taak van IMO-secretaris Maddoe, die hij heeft verzuimd. Daar IMO geen eigen kantoorruimte heeft en fungeert het privé-adres van Maddoe als het correspondentieadres van de organisatie. Maddoe stuurt niets door, zegt William. William: ,,Maddoe zit niet namens ons in de NMR. Er is nooit over vergaderd of besloten door het bestuur.'' William zegt dat hij tot voor kort ervan uit ging dat Maddoe op persoonlijke titel de scepter zwaaide bij de NMR. Over secretaris Nurmohamed van de NMR is William zo nog stelliger: ,,Ik ken die man helemaal niet. Hij is absoluut geen bestuurslid van de IMO.''

Maddoe kan niet reageren on redenen van gezondheid. Nurmohamed wil geen commentaar leveren.

Vertegenwoordigers van enkele andere lidorganisaties van de NMR reageren verbaasd. Dit betekent dat de helft van het dagelijks bestuur dat de scepter zwaait over de Nederlandse Moslim Omroep niet rechtmatig bij de raad zit. Maar niemand waagt te denken aan de gevolgen. Moeten Maddoe en Nurmohamed nou wel of niet uit de NMR gezet worden? Zo ja, wie doet dat en hoe gaat dat? Het is duidelijk dat, hoe ongeliefd hij zich bij sommigen zich ook heeft gemaakt, de NMR draait om Maddoe. Zonder hem weet men zich geen raad.

Maar toch. Beetje bij beetje worden er meer beschuldigingen geuit aan het adres van Maddoe. Het feit dat Maddoe en NMO-directeur zonder medeweten van de meeste bestuurders voor 2,7 miljoen euro een lap grond voor een nieuw onderkomen in Hilversum hebben gekocht is in de ogen van enkele ontevreden NMR-leden het bewijs van zijn ,,solistisch'' optreden. De aankoop werd gefinancierd met de exploitatieoverschotten, bevestigt een woordvoerder van het Commissariaat voor de media. Dat geld had eigenlijk besteed moeten worden voor programma`s. ,, We hebben ze aangeschreven dat ze de grond dan ook moeten verkopen.''

Volgens M. Ayyub, tot voor kort lid van het NMO-bestuur, is dit nog niet gebeurd. ,,Maar we weten niet alles. Directeur William weigerde met ons te vergaderen.''

Er zijn meer beschuldigingen. Om de zendmachtiging te krijgen heeft Maddoe gesjoemeld en zelfs gefraudeerd, beweert NMR-bestuurslid Shamsi. De tweede aanvraag voor de zendtijd ondertekende Shamsi in 2000 als penningmeester. Op de aanvraag meldde de NMR 23 lidorganisaties. Op de lijst die Shamsi een jaar later van de raad kreeg voor zijn intern onderzoek naar de eigen achterban stonden nog 17 organisaties. Namen van zes organisaties waren, zegt Shamsi, door de NMR geschrapt, omdat ze geen leden waren. Shamsi ontdekte ook nog dat slechts zeven van de zeventien `lidorganisaties' werkelijk actief zijn bij de NMR. Een éénmansorganisatie en een onvindbaar cultureel stichtinkje zijn ten onrechte lid gemaakt. Enkele organisaties kon Shamsi niet traceren. Hij twijfelt aan hun bestaan. Sommige – lokale – organisaties voor moslims stonden op de lijst terwijl ze nooit vergaderingen bezochten. ,,Zonder medeweten zijn moslimorganisaties bij de aanvraag door Maddoe op de lijst gezet om de indruk te wekken dat de NMR een grote achterban heeft,'' concludeert Shamsi.

Bij de toekenning van de zendlicentie in 2000 heeft Commissariaat voor de media het oordeel gebaseerd op de lijst zoals ingeleverd door de NMR, zegt een woordvoerder van het commissariaat. ,,Er was sprake van een brede vertegenwoordiging van de moslims in Nederland.'' Een eigen onderzoek naar de opgegeven ledenlijst achtte het commissariaat niet te nodig.