Twintig jaar dienaar van PSV

Na twintig jaar neemt Harry van Raaij (67) dit seizoen afscheid als bestuurslid van PSV. De populaire voorzitter is nog lang niet klaar. De felbegeerde Euro League lijkt een utopie, de onderhandelingen met trainer Guus Hiddink verlopen stroef. ,,Er moeten andere mensen komen, met een andere visie.''

Met opgeven hoofd nam PSV woensdagavond afscheid van de Champions League. De zevende opeenvolgende uitschakeling in de eerste ronde van het Europese bekertoernooi was voor Harry van Raaij het zoveelste bewijs van zijn gelijk. Door de geringe tegenstand in de eredivisie zijn de Nederlandse topclubs niet opgewassen tegen de buitenlandse topclubs. De voorzitter van PSV pleit al jaren voor een competitie met clubs uit andere B-landen zoals Schotland, Portugal en Denemarken. Daarover later meer. De voorzitter van PSV wil ook iets kwijt over de liefde voor Ajax bij de NOS, met het gevaar voor een gefrustreerde provinciaal te worden uitgemaakt.

,,Als wij worden uitgeschakeld, hebben we het volgens de NOS domweg niet gehaald. Maar als Ajax wordt uitgeschakeld, zoeken ze naar honderd excuses.'' Zijn priemende blik duldt geen tegenspraak. ,,Ik heb niks tegen Ajax, wel tegen de NOS. De relatie met Ajax is top. Bij de NOS heerst een Ajax-cultuur die niks met objectieve journalistiek te maken heeft. Helemaal nul. Het is de toon en datgene wat ze uitstralen. Nee, ik ben niet rancuneus. De NOS heeft veel succes gehad met Ajax. Iedereen weet toch hoe ze daar zijn? Supporters van ons zeggen dan `gelukkig ligt Ajax eruit'. Dat komt door de journalisten, weet ik echt zeker, niet door Ajax, maar door de wijze waarop de NOS verslag geeft.''

Zo kennen we hem weer, de gedrongen bestuurder met de uitgesproken mening. Als voormalig hoofd accountant van Philips kent hij elk cijfer achter de komma. Door zijn lispelende stemgeluid is hij voer voor imitators, die hij met gevoel voor zelfspot gadeslaat op de televisie. Van Raaij is al twintig jaar bestuurslid van PSV, met een onderbreking van drie jaar. Negen jaar was hij penningmeester en verantwoordelijk voor de komst van de Braziliaanse wereldsterren Romario en Ronaldo. Zeven jaar is hij nu al weer voorzitter van de club die onder zijn leiding vier landstitels behaalde, maar in de Champions League geen potten kon breken. Van Raaij berijdt zijn oude stokpaardje met nieuwe inzichten. Met dank aan de uitschakeling door Deportivo la Coruña van afgelopen woensdag.

,,Ik heb zoveel ervaring opgedaan in het bedrijfsleven. Ik probeer altijd te analyseren hoe de toekomst eruit gaat zien'', doceert hij in zijn ruimbemeten kantoor met fraai uitzicht op het speelveld. ,,Je hoeft echt geen profeet te zijn om te constateren dat het fout gaat met het Nederlandse voetbal als we op de huidige weg doorgaan. Ik heb die sombere gedachten inderdaad al vijf jaar geleden geuit. Nu gaat zich dat manifesteren. Een bedrijfstak moet zichzelf vernieuwen. Anders gaat het mis.''

Hij vertelt over sponsors en supporters die waar voor hun geld willen zien. ,,De mensen gaan weglopen. Die zitten niet meer te wachten op een 7-0 overwinning op Volendam. En wat veel erger is: het bedrijfsleven laat het straks afweten. Ik merk het nu al. Een sponsor moet value for money krijgen. Tegen Deportivo zaten hier zo'n tweeduizend man met zakenrelaties. Tegen Heerenveen komen diezelfde sponsors met vrouw en kinderen. Waarom? Die relaties willen spanning, geen voorspelbaarheid. Of ik niks beters voor ze heb, krijg ik dan steeds vaker te horen.''

Van Raaij toont computerprints met eigen berekeningen. De grote voetballanden genereren meer inkomsten uit televisierechten; in Engeland zelfs het vijftigvoudige. De Nederlandse topclubs zijn veel afhankelijker van sponsors dan van tv-rechten en kaartverkoop. Waarom legt Van Raaij zich niet neer bij de macht van het grote geld? ,,Omdat ik Philips niet kwijt wil raken. En Ajax gesteund wil blijven door ABN Amro. Een bedrijf als Vodafone stopt ontzettend veel in Manchester United. Daarom moeten wij een Europese markt aanboren. Dan kun je de kwaliteit van het voetbal vergroten. Wat wordt er nu van de jongens gevergd tegen Zwolle of Volendam? Onze competitie is een tussenfase voor de meeste spelers. Ze worden in de eredivisie ook niet beter. Jammer voor de kleine clubs, maar solidariteit is niet verenigbaar met onze Europese ambities.''

Ondertussen loopt PSV het gevaar zijn beste spelers te moeten verkopen. De club had vorig seizoen een negatief saldo van tien miljoen euro opgebouwd. De dure verbouwing van het stadion kon niet voldoende worden gecompenseerd. Met als gevolg dat Van Raaij niet onwelwillend staat tegenover een lucratief vertrek van zijn talentvolle linksbuiten. ,,Voor Arjen Robben heeft zich een club gemeld'', bevestigt hij desgevraagd. ,,Een club in de orde van grootte van Real Madrid en Manchester United. Moet ik zo'n jongen tegenhouden als Real hem wil hebben? In dit arme landje kunnen we het ons niet permitteren de echte topspelers vast te houden. Ik reken Robben tot deze categorie. Hij heeft ook een goed karakter. Nee, er zijn geen concrete gesprekken gaande. Ik weet ook niet wat Robben zelf wil. Ik ga in de winterstop met hem praten.''

De Serviër Mateja Kezman zou ook in de belangstelling staan van gerenommeerde clubs, ondanks zijn matige prestaties in de Champions League. Volgens Van Raaij heeft zich voor de topscorer van PSV nog geen serieuze kandidaat gemeld. ,,Ik weet niet wie Kezman wil hebben. Er worden zoveel onzinnige verhalen verteld. Ik heb zo langzamerhand de buik vol van al die makelaars. Voor mij telt maar één ding. Een club moet zich bij mij melden om te praten over de verkoop van Kezman.''

Van Raaij ontkent dat PSV door een ingewikkelde constructie met investeerders heel weinig zou kunnen verdienen aan een transfer van Kezman. De voorzitter zucht een keer diep en begint aan zijn uitleg. ,,Het is eigenlijk heel simpel. Toen Ajax destijds naar de beurs ging, werd ons snel duidelijk dat dit voor ons niet de juiste weg was. Wij hadden wel gesprekken met mensen die wilden investeren in spelers van onze club. Een groepje particulieren. Vooraf hebben we afgesproken dat de participatie van de investeerders in een voetballer nooit meer dan vijftig procent mag zijn. De helft van de winst is dus ook van ons. PSV houdt de zeggenschap over de verkoop. Zo is Kezman drieëneenhalf jaar geleden gekomen.

,,Wel is het zo, dat PSV moet verkopen als er drie jaar later een club komt. Die verplichting hebben we. Als PSV dan toch de speler niet wil wegdoen, kunnen we altijd nog zelf het aandeel van de investeerders kopen. Dan is de voetballer helemaal van ons. Het gaat om een potje waar een paar spelers in zitten. Nee, ik zeg niet wie dat allemaal zijn. Dat hoeven die spelers zelf ook niet te weten. Dat heeft ook niet hun interesse. Als David Beckham vertrekt bij Manchester United, worden de aandeelhouders daar toch ook beter van? Zo moet je dat zien.''

Een andere zaak die nog moet worden afgerond, is de contractverlenging van trainer Guus Hiddink, die in aanmerking komt voor een directiefunctie. Naar verluidt hoeft er alleen nog maar een handtekening onder zijn nieuwe contract worden gezet. Volgens Van Raaij zijn die berichten voorbarig. Beide partijen moeten nog een paar belangrijke hobbels nemen. ,,Het kan zijn dat we er met Hiddink zakelijk niet uitkomen. Oké, dat is jammer, maar geen reden voor ruzie. Ik moet eerst eens goed weten wat Guus zelf wil, want hij zegt in de pers af en toe dingen waar ik geen weet van heb'', vertelt de voorzitter met een olijke blik. ,,In de voetbalwereld ben ik zo langzamerhand luchtig tegen bepaalde zaken gaan aankijken.''

Van Raaij erkent dat Hiddink als toekomstig directielid van PSV niet kan blijven flirten met belangstelling uit bijvoorbeeld Spanje, zijn tweede vaderland. ,,Ik kan me voorstellen dat ik hem als trainer eerder laat gaan. Als directielid heeft hij minder te eisen. Dan moet hij voor continuïteit zorgen.'' Of Hiddink genoeg verstand van financiële zaken heeft, zal ook nog moeten blijken. Het voorbeeld van Frank Arnesen, de Deense oud-international die als technisch directeur veel kostbare beginnersfouten maakte, verdient geen navolging. Het is onzeker of de verbintenis met Arnesen na 2005 wordt verlengd. Van Raaij: ,,We respecteren zijn contract, maar wat er daarna met Frank gebeurt, weet ik niet. Hij zal straks aan een ander directielid moeten rapporteren.''

Van Raaij zegt ,,alle voor- en nadelen'' onder ogen te zien. ,,Er komt sowieso een nieuwe structuur met twee of drie mensen in de directie. Eentje zou dan directievoorzitter moeten zijn. Als je er twee pakt, zijn ze gelijk in de hiërarchie, maar eentje is dan voorzitter van de directie. Dat zou Hiddink kunnen worden. Ik moet daar hoe dan ook goedkeuring van de raad van commissarissen krijgen. Ik hoop voor mijn vertrek een oplossing te hebben gevonden.''

In de loop van dit seizoen neemt hij afscheid, hoewel zijn opvolging nog moet worden geregeld. ,,Het is niet goed als ik voorzitter blijf. Er moeten andere mensen komen, met een andere visie, met een ander relatiepatroon. Ik heb niet twintig jaar de eerste viool gespeeld, maar ben wel altijd erg betrokken geweest bij PSV. Misschien blijf ik wel voorzitter van de vereniging, maar dan zou ik ook bij de raad van commissarissen kunnen zitten en mijn opvolger voor de voeten lopen. Ik wil in elk geval de operationele verantwoordelijkheid kwijt. Straks word ik 68. Ik heb 42 jaar bij Philips gewerkt. En ik ben straks acht jaar voorzitter van PSV. Dat is eigenlijk ook een fulltime baan, hoewel onbezoldigd. Ik heb in totaal vijftig jaar gewerkt. Dat lijkt me wel voldoende.''

Aanvankelijk zou Van Raaij dit kalenderjaar de voorzittershamer al hebben overgedragen, maar het plotselinge vertrek van commercieel directeur Fons Spooren noopte hem langer aan te blijven. Justitie verdenkt Spooren van ontucht met minderjarige jongens en van poging tot zware mishandeling. Hij zou seks hebben gehad, hoewel hij wist van zijn besmetting met het HIV-virus. Spooren eist nu een schadeclaim van PSV, hoorde Van Raaij vlak nadat hij de begrafenis van diens vader had bijgewoond.

,,Ik wil niet alle knopen doorhakken. Als iemand iets dierbaars verliest, moet je laten zien dat je er nog voor hem bent. Daarom kwam die claim zo hard aan. Ik ben niet beschadigd, wel zwaar teleurgesteld en dat is nog zachtjes uitgedrukt.'' Lachend over zijn woordspeling: ,,Spooren kreeg van zijn advocaat een worst voorgehouden en dan is het vlees blijkbaar zwak. Gezien zijn moeilijke positie kan ik dat nog wel begrijpen. Jammer, want we hebben veel voor hem gedaan. Maar ik kan privé en zakelijk niet gescheiden blijven houden. Ik kan me als voorzitter van PSV op dit moment geen vriendschap met hem permitteren.''