Tbs'er woont vaker buiten de inrichting

Tbs-klinieken laten een groeiende groep terbeschikkinggestelden buiten de inrichting wonen. Daarvoor bestaat in de meeste gevallen geen wettelijke basis. Toch geeft het ministerie van Justitie toestemming.

Een rondgang langs de acht tbs-klinieken wijst uit dat in een paar jaar tijd 157 tbs'ers nog tijdens hun behandeling buiten de kliniek zijn gaan wonen. Dat is 13 procent van alle ruim 1.200 tbs'ers. Ongeveer de helft woont zelfstandig in appartementen in gewone woonwijken. Anderen wonen in psychiatrische ziekenhuizen, in pensions van de maatschappelijke opvang of in woningen van de Regionale Instituten voor Begeleid Wonen. Het gaat vooral om een andere groep dan de tbs'ers die in de laatste fase van hun behandeling altijd al buiten mochten wonen gedurende het proefverlof. Ook zijn niet meegerekend de tbs'ers in resocialisatiedependances van de klinieken, die daar al langer in een eindstadium van hun behandeling aan de maatschappij leerden wennen.

De 157 tbs'ers bevinden zich merendeels in een voorstadium van het formele proefverlof. Tbs-directeuren verwachten niet dat zij te genezen zijn. Wel menen zij dat deze tbs'ers buiten de kliniek met meer succes zijn te behandelen. Daarnaast gaat het om tbs'ers met psychotische stoornissen die goed zijn te behandelen met medicijnen en therapie. Geen enkel type delictpleger wordt uitgesloten: onder hen zijn roofovervallers, moordenaars en pedoseksuelen. Het gaat vaak om tbs'ers met een persoonlijkheidsstoornis.

Hetzelfde principe heet in de ene kliniek woonverlof, in de andere transmuraal verlof en in de volgende pré-resocialisatie. De Pompe-kliniek in Nijmegen spreekt van `open plaatsen'. De Beginselenwet tbs definieert alleen het `woonverlof', dat volgens de wet niet langer dan zes maanden mag duren. De tbs-klinieken vinden dat te kort. Zij hanteren daarom eigen termen als `transmuraal verlof' wanneer ze toestemming vragen aan het ministerie van Justitie, ofschoon dit ,,formeel helemaal niet bestaat'', aldus tbs-directeur J. Poelmann. Ook de Directie tbs van het ministerie schrijft in een beleidsplan dat de verlofregeling moet worden aangepast ,,omdat ze geen transmurale plaatsing toelaat.''

Klinieken bepalen naar eigen inzicht wie buiten mag wonen. Omwonenden worden nauwelijks ingelicht over de komst van tbs'ers. Ook de politie weet niet altijd wat hun precieze achtergrond is. De tbs'ers die buiten wonen worden begeleid en gecontroleerd door de klinieken. Er hebben zich onder deze tbs'ers nog geen ernstige incidenten voorgedaan.

TBS IN DE FLAT: pagina 25

    • Margriet Oostveen