Howard Dean stijgt ook in de notering

In de opiniepeilingen groeit zijn voorsprong, maar op de markt heeft hij al zo goed als gewonnen: Howard Dean, in de race voor de Democratische kandidatuur voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van november volgend jaar. De voorverkiezingen over wie het mag opnemen tegen de zittende president Bush, gaan in januari van start.

Zeker sinds Al Gore, oud-vicepresident en de Democratische kandidaat in 2000, aan Dean, de huisarts en voormalig gouverneur van de staat Vermont, deze week zijn steun toezegde, rijst de ster van de laatste nog sneller. In de jongste grote opiniepeiling van CNN, USA Today en Gallup krijgt hij 25 procent van de stemmen. De eerstvolgende mededinger, oud-generaal Wesley Clark, krijgt 17 procent. Deans voorsprong tekent zich in de verschillende peilingen (die goed te volgen zijn op de website www.pollingreport.com) af vanaf half november.

Maar er is een peiling waarin Deans voorsprong al veel langer zichtbaar was. Sinds vijftien jaar wordt onder auspiciën van de Amerikaanse Universiteit van Iowa door tienduizenden deelnemers gehandeld in kandidaten voor het Amerikaanse presidentschap, en de kandidaten voor de voorverkiezingen van de Democraten en de Republikeinen. De opzet is simpel: van alle kandidaten staat een `termijncontract' uit, dat 1 dollar uitbetaalt als die kandidaat de verkiezingen wint. Als de kandidaat niet wint, loopt het contract waardeloos af.

Het volgen van de Iowa Electronic Market is inmiddels een traditie geworden. Niet in de laatste plaats omdat de markt in voorspelkracht niet onderdoet voor de reguliere opiniepeilingen zelf. Omdat er slechts één kandidaat wint, en dus uitbetaalt, is de markt vaak sneller en afgetekender dan een peiling. De overwinning van Arnold Schwarzenegger in Californië was al weken tevoren op de markt te zien.

Het verloop van het contract Dean heeft daar veel van weg. Sinds hij in september een eigen notering kreeg (voorheen viel hij in het mandje `overigen') schommelde hij rond 30 cent. Een tijdje concurreerde hij met het door diens late entree in oktober van `overigen' afgesplitste contract Wesley Clark. Maar sinds eind oktober steeg Dean naar 40 dollarcent. Clark, de eerstvolgende, zakte weg onder een kwartje.

Daarna ging het hard. De koersen van gisteren, te vinden via de website www.biz.uiowa.edu/iem waren als volgt: Dean 70,4 cent, Clark 12,5 cent, de rest (onder meer de voormalige kanshebbers Richard Gephardt en John Kerry) verdeelt samen anderhalf dubbeltje. Als Bush daadwerkelijk in de markt gelooft, kan hij zich nu al voorbereiden op zijn tegenstander van volgend jaar.

    • Maarten Schinkel