FUNCTIES

Volgens de katholieke traditie is de paus de enige rechtmatige opvolger van de apostel Petrus, de stichter van de kerk en de plaatsvervanger van Christus op aarde. De kerkelijke functies die de paus bekleedt moeten alle in dat licht gezien worden. In de eerste plaats is hij bisschop van het bisdom Rome, het eerste bisdom, door Petrus gesticht. Dit gebied bestuurt hij als een normale bisschop.

Hij heeft absolute macht aangaande kerkelijke aangelegenheden in dit gebied: hij is hoogpriester (een priester die alle functies van een priester mag vervullen, van het nemen van de biecht tot het wijden van geestelijken), leraar (verbreider van de geloofsleer in zijn bisdom), wetgever (formuleren van geloofsvoorschriften), rechter (in geloofskwesties) en bestuurder van het kerkelijk apparaat van het bisdom. De paus wordt bijgestaan door het Romeinse Vicariaat, de curie van het bisdom Rome.

Deze curie heeft de meeste van zijn bisschoppelijke taken overgenomen in verband met de bijzondere positie van de paus, namelijk: hoofd van de gehele katholieke kerk. Deze tweede functie vloeit automatisch voort uit het bisschopschap van Rome. Als opvolger van Petrus is de bisschop van Rome namelijk ook `eerste bisschop onder de bisschoppen.' In deze hoedanigheid heeft de paus eveneens absolute macht en is hij in zijn doen en laten onfeilbaar: alleen hij bepaalt de koers van het geloof en de kerk. De paus kan zelfs, als het hem goeddunkt, wetten en regels die zijn voorgangers hebben uitgevaardigd, verwerpen. Daarnaast kan hij andere bisschoppen wijden hij kan deze taak echter delegeren. Ook als leider van de kerk beschikt de paus over een advies- en bestuursorgaan: de Romeinse curie.

Naast kerkelijk machthebber is de paus, als staatshoofd van Vaticaanstad, ook wereldlijk leider. En ook in deze functie is hij almachtig: de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht binnen het Vaticaan liggen alle bij hem. De volledige titulatuur van de paus luidt: plaatsbekleder van Jezus Christus, opvolger van Petrus, opperherder van de universele kerk, patriarch van het westen, primaat van Italië, aartsbisschop en metropoliet van de Romeinse kerkprovincie, bisschop van Rome en soeverein van de staat Vaticaanstad.

    • Bart Stol