Veel Iraakse doden onnodig

Honderden doden onder de Iraakse burgerij hadden kunnen worden voorkomen als de Amerikaanse en Britse troepen in de oorlog tegen het bewind van Saddam Hussein geen clusterbommen hadden gebruikt en preciezer hun doel hadden bepaald als ze mikten op Iraakse leiders. Dat meldt de internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch in een 157 pagina's tellend rapport onder de kop Off Target dat vandaag in New York is gepubliceerd. De organisatie heeft tussen eind april en begin juni onderzoek gedaan in Irak, niet zozeer naar het aantal civiele verliezen als wel naar het hoe en waarom daarvan. Doel was eventuele schendingen van humanitair recht op te sporen en de aandacht te vestigen op vermijdbare verliezen.

Volgens Human Rights Watch zijn de Iraakse troepen verantwoordelijk voor een aantal schendingen, die mogelijk hebben geleid tot aanzienlijke verliezen onder burgers. Daaronder zijn het gebruik van menselijke schilden, misbruik van emblemen van Rode Kruis en Rode Halve Maan, gebruik van landmijnen, het plaatsen van militaire objecten in moskeeën en ziekenhuizen en dergelijke en het nalaten om burgers voldoende te beschermen tegen de gevaren van militaire operaties.

De Amerikaanse en Britse troepen daarentegen namen wel degelijk voorzorgsmaatregelen om burgers te sparen. Aan de andere kant veroorzaakte het grootscheepse gebruik van clusterbommen, met name door grondtroepen, aanzienlijke verliezen. Clustermunitie bevat tientallen of honderden stuks submunitie en vormt een gevaar voor burgers omdat zij breed uiteenspat en wegens het grote aantal explosieve ladingen dat niet meteen ontploft, maar later, wanneer bij voorbeeld kinderen ermee spelen. Het Amerikaanse Centraal Commando heeft gemeld 10.782 stuks clustermunitie te hebben gebruikt, met ten minste 1,8 miljoen stuks submunitie. Volgens Human Rights Watch hebben Amerikaanse en Britse troepen deze munitie herhaaldelijk gebruikt bij aanvallen op Iraakse militaire posities in woonwijken.

Bij Amerikaanse luchtbombardementen op hoge Iraakse leiders vielen ook veel civiele doden. Deze bombardementen waren vaak onnauwkeurig omdat het doel werd bepaald aan de hand van onderschepte satelliettelefoongesprekken die onvoldoende werden gestaafd door ander bewijsmateriaal. De 50 bevestigde aanvallen op Iraakse leiders leverden alleen doden en gewonden onder omwonenden en passanten op.