Pessimisme bij EU-top over grondwet

De voorzitter van de EU en premier van Italië Berlusconi noemt het ,,bijna een wonder'' als dit weekeinde op de Europese top in Brussel een akkoord wordt bereikt over een nieuw grondwettelijk verdrag.

De Duitse kanselier Schröder zei vanmorgen bij het begin van de onderhandelingen: ,,Wij willen een grondwet, maar die grondwet moet wel inhoud hebben.''

De top eindigt officieel morgen, maar de regeringsleiders zijn erop voorbereid dat de besprekingen uitlopen. Wanneer een akkoord door het veto van slechts enkele landen niet tot stand komt, overweegt de Italiaanse EU-voorzitter een verdrag slechts door een meerderheid van de Europese landen te laten onderschrijven. De dwarsliggende landen zouden vervolgens nog enkele maanden de tijd krijgen om zich neer te leggen bij het akkoord van de meerderheid.

De Franse president Jacques Chirac, de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder en de Britse premier Tony Blair hebben vanmorgen afgesproken niet te aanvaarden dat beslissingen over onderdelen van het verdrag naar de toekomst worden verschoven. Polen en Spanje weigeren een nieuwe verdeling van het stemgewicht tussen de EU-landen te aanvaarden. Polen zegt een akkoord desnoods met een veto te zullen blokkeren.

Nederland is geïsoleerd met de eis dat in het verdrag extra garanties worden opgenomen voor handhaving van het Stabiliteitspact voor de euro. Premier Jan Peter Balkenende benaderde vanmorgen zoveel mogelijk regeringsleiders met zijn wens. De Belgische premier Guy Verhofstadt zei gisteren dat een discussie over het Stabiliteitspact niet met de onderhandelingen over de grondwet vermengd moet worden. Nederland wil overigens de onderhandelingen over het nieuwe verdrag hiermee niet in gevaar brengen. Volgens bronnen rond het kabinet zijn de harde Nederlandse uitspraken vooral ingegeven door de vrees te slap te lijken in de ogen van kiezers bij een referendum over het grondwettelijk verdrag.

Voorafgaand aan de top hebben de regeringsleiders ingestemd met een door Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië voorbereid akkoord over de Europese defensie. Na overleg van de Britse premier Tony Blair met de Amerikaanse president George Bush is overeenstemming bereikt over uitbreiding van de bestaande militaire staf van de EU voor de planning van Europese militaire operaties zonder deelname van de NAVO.

Vanochtend gaven de lidstaten het groene licht voor een miljarden-plan om de Europese infrastructuur te verbeteren. Ze werden het eens over een lijst van urgente projecten – totale kosten 62 miljard euro – zoals de aanleg van spoortunnels door de Alpen, gas- en elektriciteitsnetwerken en innovatief energieonderzoek.

KNELPUNTEN: pagina 5

HOOFDARTIKEL: pagina 7

WWW.NRC.NL: dossier Uitbreiding EU