Het Beeld

Ayaan Hirsi Ali had tot voor kort nog nooit een islamitische school in Nederland bezocht. ,,Ik ben daar niet welkom'', stelde het Kamerlid voor de VVD, dat nochtans wil verhinderen dat er nieuwe islamitische basisscholen opgericht worden. Nova-presentatrice Clairy Polak kon beamen dat het de redactie veel moeite had gekost om zo'n eerste bezoek te arrangeren. De hele uitzending van Nova (minus Den Haag Vandaag) was gewijd aan een reportage over de ochtend die de politica had doorgebracht op de Bilalschool in Amersfoort en aan een studiogesprek.

Het was spannende televisie, confronterend, scherp en emotioneel. Als kijker werd je heen en weer geslingerd tussen sympathie voor de heldin die zich als nauwelijks gewenste gast in het hol van de leeuw begaf en de verdedigers van het recht om onderwijs te geven vanuit een afwijkende visie. Aan het eind van het programma had ik meer sympathie gekregen voor de strijd van Ayaan Hirsi Ali, al waren haar argumenten niet helemaal loepzuiver. Die richtten zich eerder op strijdigheid met de Nederlandse grondwet dan op onderwijskundige achterstanden en de maatschappelijke noodzaak tot integratie, de officiële argumenten van de VVD.

De leerlingen en docenten van de Bilalschool maken een aardige, verre van sektarische indruk. Ze spreken goed Nederlands, en besteden maar een uur per week aan godsdienst en een uur aan onderwijs in de eigen taal. Als het al een achterstandsschool zou zijn, dan blijkt dat in ieder geval niet uit de reportage. De bezoekster richtte haar pijlen dan ook in eerste instantie op het geloof waar ze zichzelf aan heeft ontworsteld.

Zo vroeg ze aan de kinderen: ,,Als ik een mooie man zie, dan word ik ook afgeleid. Waarom hoeven mannen zich dan niet te bedekken?'' Een jongetje dat zich afvroeg waarom joden rare hoedjes en lange krullen dragen, kreeg als wedervraag van Hirsi Ali of hij daar niet met joden of homoseksuelen over zou willen praten. Het antwoord was al even ontwapenend eerlijk: ,,Ik wil niet met zulke mensen omgaan, ik wil niet met ze discussiëren.''

De uitsmijter was een vraag van het Kamerlid aan een hele klas: ,,Wat vinden jullie belangrijker, Allah of de grondwet?'' Het voorspelbare antwoord deed in het nagesprek schoolbestuurder Benayad meteen in woede ontbranden. Hij meende dat je zo'n vraag niet mag stellen aan twaalfjarigen: ,,Je vraagt toch ook niet aan een kind na een echtscheiding of hij zijn vader of zijn moeder gelijk geeft?''

De kromme vergelijking bezorgde Hirsi Ali haar mooiste doelpunt. Want de opvatting dat je kinderen van die leeftijd niet over democratie kunt laten spreken geeft aan dat er iets mis is op zo'n school, zelfs op de relatief voorbeeldige Bilalschool.

Wat in de uitzending helaas niet aan de orde kwam is de vraag naar de effectiviteit van Hirsi Ali's gevecht. In een democratie bestrijd je immers religieus fanatisme, van moslims of andere orthodoxen, niet effectief door het te verbieden. Maar Nova verdient een pluim voor deze uitzending en de algehele ijver in haar aandacht voor dit heikele ondewerp.

    • Hans Beerekamp