Uitsluiting bedrijven Irak is stimulans

Uitsluiten van bedrijven uit landen die het Amerikaanse optreden in Irak niet steunen is geen strafactie. Het is wel bedoeld om die landen aan te moedigen alsnog bij te dragen aan de wederopbouw van Irak.

,,De lijst is niet exclusief. Hij kan langer worden.'' Dat heeft de woordvoerder van de Amerikaanse minister van Defensie, Donald Rumsfeld, gisteren gezegd.

Eerder was een storm van verontwaardiging opgestoken nadat de onderminister van Defensie, Paul Wolfowitz, de voorwaarden had gepubliceerd waar bedrijven aan moeten voldoen om mee te dingen naar 1 van de 26 contracten voor de reconstructie van Irak. Die contracten belopen in totaal 18,6 miljard dollar.

Het Pentagon heeft inmiddels de inschrijving op de contracten voorlopig opgeschort, zo blijkt op de defensiewebsite rebuilding-iraq.net. De aanbesteding had gisteren zullen beginnen. Er zou overleg op hoog niveau gaande zijn, maar later zei een woordvoerder dat men de tekst in alle contracten gelijk wil trekken. Volgens het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft het uitstel niets te maken met de kritiek die binnen en buiten Amerika is gerezen.

In het Congres hebben vooraanstaande Democraten scherpe kritiek geuit op de beslissing landen als Frankrijk, Duitsland, Rusland en Canada uit te sluiten van wederopbouwcontracten. Allen wijzen op de noodzaak meer militaire en financiële steun uit grote landen in Europa voor Irak te krijgen.

President Bush bevond zich volgens The New York Times in een netelige situatie toen hij gisteren in telefoongesprekken met de leiders van Duitsland, Frankrijk en Rusland kwijtschelding van hun Iraakse schulden bepleitte. Dat was net nadat zij in de brief van Wolfowitz waren uitgesloten van contracten voor Irak.

Presidentskandidaat senator John Edwards (Democraat uit South Carolina) noemt de beslissing ,,gênant'': eerst contracten zonder open inschrijving gunnen aan het bedrijf Halliburton, waar vice-president Cheney bestuursvoorzitter was, en nu zinloos bondgenoten beledigen. ,,Dit is exact het verkeerde signaal, namelijk dat we alles liever zelf opknappen.''

De woordvoerder van president Bush sprak van een ,,gepaste'' beleidslijn die de landen die de VS hebben gesteund of nu helpen kansen op contracten gunt. Weinig Republikeinen schoten het Witte Huis of het Pentagon overigens te hulp. Alleen oud-minister van Defensie James Schlesinger sprak zich uit. Hij noemde het ,,redelijk dat landen die de Verenigde Staten hebben gedwarsboomd'' geen Amerikaans belastinggeld krijgen.

Henry Waxman (Democraat uit Californië), een deskundige in het Huis van Afgevaardigden op het gebied van openbaar bestuur, wees erop dat Halliburton olie uit Koeweit importeert en er 2,64 dollar per gallon (3,78 liter) voor doorberekent, terwijl de Iraakse oliemaatschappij het voor 1 dollar kan, en de burgers in Irak 5 cent betalen.