Kosten liter melk lopen te hoog op

Nederlandse melkveehouders prijzen zich internationaal steeds meer uit de markt. Dat is de conclusie na een onderzoek van het Landbouw-Economisch Instituut (LEI).

Volgens het LEI moeten de melkveehouders hun kostprijs omlaag brengen om daarmee hun concurrentiepositie te verbeteren. De kostprijs van gespecialiseerde melkveebedrijven is de laatste jaren gestegen tot 48 cent per kilo (iets meer dan een liter melk) in 2002, schrijft het LEI. In dat jaar was de opbrengst voor de melkveehouders gemiddeld 34 cent per kilo, zodat er verlies werd geleden. Door dit verlies komt de continuïteit van de bedrijven in gevaar. ,,Boeren zijn niet in staat om de noodzakelijke investeringen te doen'', zegt LEI-Onderzoeker A. van den Ham.

De kostprijzen lopen overigens sterk uiteen. Een kwart van de melkveehouders produceerde voor gemiddeld 41 cent, terwijl in een ander kwart van de gevallen de kosten 64 cent per kilo bedroegen. De helft van het gezinsinkomen van melkveehouders komt de laatste jaren van buiten het bedrijf, schrijft het LEI.

De oorzaak voor de hoge kostprijzen ligt volgens de onderzoekers in de hoge prijzen voor melkquota, arbeid en grond. De melkquota liggen per land vast en geven de boeren het recht om een bepaalde hoeveelheid melk te produceren. Zij kunnen quotum van elkaar kopen. De hoge grondprijzen spelen vooral de bedrijven parten die een `extensieve' vorm van veeteelt bedrijven, met veel graasland voor de koeien. De bedrijven met lagere kosten werken over het algemeen intensiever, en zijn veelal ook groter. ,,Maar een doordachte bedrijfsvoering is ook belangrijk'', zegt Van den Ham. ,,Je moet kijken naar kostprijsbeheersing over de hele linie, weten waar je goed in bent, en daar consequent naar handelen.'' Dure melkveehouders zouden volgens hem moeten proberen om hogere prijzen te krijgen voor hun melk.

Landbouworganisatie LTO vreest een verdere daling van de melkprijzen in de nabije toekomst. De supermarkten `stunten' met melkprijzen. Dit heeft nog niet direct invloed gehad op de melkprijzen, maar LTO is bang dat de supermarkten de lagere prijzen op de boeren zullen afwentelen.