Duitsland voltooit `verhuizing'

Met de feestelijke opening van een imposante nieuwe bibliotheek voor de Bondsdag is gisteren de nieuwbouw voor regering en parlement in Berlijn afgerond. Twaalf jaar na het emotionele besluit om Duitsland weer vanuit Berlijn te gaan regeren. De `verhuizing' is zo bezien nu voltooid, ook al werkt nog steeds een groot aantal ambtenaren in Bonn, de voormalige regeringszetel.

De bibliotheek is het sluitstuk van de zogeheten Band des Bundes, een strook bebouwing die ook de nieuwe kanselarij en bureaus voor parlementariërs omvat. Het lint loopt, vlak langs de Rijksdag, van west naar oost door Berlijn en staat daarmee haaks op de noord-zuidas die Speer op dezelfde plek ooit voor nazi-hoofdstad Germania in gedachten had.

De lange schaduw van het nazisme speelde een pikante rol tijdens de feestelijke opening van het gebouw aan de Spree. In de jaren dertig had het joodse warenhuisimperium Wertheim op deze plek een garage, die door de nazi's werd onteigend. De erven-Wertheim, die in de Verenigde Staten wonen, vechten al jaren voor compensatie. Zij vinden dat ze door de Duitse staat met een fooi worden afgescheept. Toen Wolfgang Thierse, voorzitter van de Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer, in de gaten kreeg dat de erven de opening van de bibliotheek aan wilden grijpen om aandacht voor hun zaak te vragen, nodigde hij ze snel uit voor het feestje.

De erven taxeren de waarde van de grond op ongeveer 25 miljoen euro, het Duitse ministerie van Financiën heeft 2,48 miljoen geboden. De plek van de garage is een van vele stukken grond die de Wertheims in de jaren dertig in hartje Berlijn verzamelden. Ook Hitlers Neue Reichskanzlei en zijn bunker bevonden zich op Wertheim-percelen. Thierse beloofde zich sterk te zullen maken voor een adequate compensatie.