Berlijn reageert scherp, Duitse bedrijven kalm

Het Duitse bedrijfsleven reageert gelaten op het verbod van het Pentagon om mee te doen aan de wederopbouw van Irak. Maar de Duitse regering heeft het ,,niet acceptabel'' genoemd dat Duitse ondernemingen als hoofdaannemer zijn buitengesloten, louter omdat Duitsland de veldtocht tegen Saddam Hussein niet heeft gesteund.

Het was Duitse ondernemingen al langer duidelijk dat ze vermoedelijk alleen als onderaannemer in Irak actief kunnen worden. ,,Ook zonder deze richtlijn zouden Duitse bedrijven nauwelijks een kans hebben gemaakt, omdat de VS een voorkeur hebben voor Amerikaanse bedrijven'', aldus vandaag Hans-Jürgen Müller van de Duitse branchevereniging voor buitenlandse handel. ,,Voor ons zijn de subopdrachten van belang en die worden nog steeds uitgeschreven'', zei Klaus Friedrich van de federatie van bedrijven in de machinebouw.

Zo is Siemens via het Amerikaanse Bechtel betrokken bij de bouw van een energiecentrale in Irak. Met de opdracht zou 95 miljoen dollar zijn gemoeid. Bechtel zou 90 procent van zijn projecten in Irak hebben doorgeplaatst bij andere ondernemingen. Siemens legt bovendien in Noord-Irak een netwerk aan voor mobiele telefonie. De Duitse bouwers Hochtief en Bilfinger hebben Amerikaanse dochterondernemingen, die mogelijk wel als hoofdaannemer in aanmerking komen.

Minister van Buitenlandse Zaken Joschka Fischer (Groenen) verklaarde van de maatregel van het Pentagon ,,met verbazing'' kennis te hebben genomen. Volgens een in Duitse media geciteerde woordvoerder van het Amerikaans ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Fischer gisteren nog met zijn ambtgenoot Colin Powell gebeld. Details over het gesprek werden niet bekend.

De woordvoerder van kanselier Schröder oordeelde dat het initiatief van het Pentagon haaks staat op de pogingen van de regeringen in Berlijn en Washington om het verleden te laten rusten en weer naar de toekomst te kijken. Minister voor Ontwikkelingssamenwerking, Wieczorek-Zeul (SPD), verweet de Amerikanen ,,dubbel spel'' te spelen. Enerzijds proberen de VS meer landen te interesseren voor militaire ondersteuning bij de pacificatie van Irak, anderzijds wil men de wederopbouw ,,uit zelfzuchtig economische motieven'', zelf ter hand nemen. Op zijn minst projecten waarbij de Wereldbank betrokken is, moeten voor iedereen toegankelijk zijn, aldus Wieczorek-Zeul.

In commentaren werd de zet van het Pentagon als onbegrijpelijk en contraproductief bekritiseerd. De Amerikaanse regering heeft weer gescoord, schreef het Handelsblatt, maar wel in eigen doel.

    • Michel Kerres