Zij die gaan sterven groeten u

De aandeelhouders moeten de arena in. Dat is, volgens de voorzitter zelf, de crux van de richtlijnen van de commissie Tabaksblat die het Nederlandse bedrijfsleven heeft verrijkt met normen en waarden voor bazen, beleggers en bedrijven.

Nederland volgt de internationale trend. Het Britse bedrijfsleven is bijvoorbeeld al bezig met de uitvoering van de voorstellen van de vijfde commissie over ondernemingsbestuur, al was dat daar één man, en niet zoals in Nederland, een complete raad van elf. Nederland heeft zijn tweede commissie, na de pogingen van de Peters-commissie die in 1997 veertig aanbevelingen deed voor goed ondernemingsbestuur en effectief toezicht door commissarissen.

De rode draad van beide codes is informatie, uitleg en verantwoording. Als de aandeelhoudersvergadering over meer onderwerpen beslissingen moet nemen, moeten beleggers wel tijdige en juiste informatie krijgen. Vervolgens moet het bestuur uitleg geven. Daarna volgt dat bestuurders en commissarissen, die toezicht moeten houden op het bestuur, in de arena van de aandeelhoudersvergadering verantwoording afleggen. Nieuw is dat ook de accountant die de jaarcijfers controleert in de aandeelhoudersvergadering door beleggers bevraagd kan worden over zijn controle. Het minste wat je van cijfers mag verwachten is dat ze kloppen.

Het is dan ook vanzelfsprekend dat het kabinet aan het raamwerk van modern ondernemingsbestuur ook onafhankelijk toezicht toevoegt op de accountants en op hun geleverde werk. Andere landen, zoals de Verenigde Staten, gaan Nederland voor.

Minister Zalm van Financiën wil `beurswaakhond' AFM de taak geven jaarverslagen te beoordelen en bij ernstige twijfel de zaak aan de rechter (Ondernemingskamer van het Amsterdamse gerechtshof) voor te leggen. Beleggers konden al langer met grieven naar de Ondernemingskamer, maar het is een kennisintensieve en tijdrovende procedure (gemiddeld: 28 maanden), waarvan alleen bedrijfshorzel P. Lakeman (Sobi) gebruikmaakt.

In de kleine lettertjes van het wetsontwerp is een curieuze traditie verscholen. Rechtszaken over financiële informatie blijven, ook in het concept van liberaal Zalm, achter gesloten deuren plaatsvinden. De `aanklacht' van beleggers en AFM over twijfelachtige informatie is openbaar, maar de procedure vindt verder achter gesloten deuren plaats. De uitspraak van de rechter is weer wel openbaar.

Als het spannend dreigt te worden, zegt de minister: willen alle beleggers de arena van de rechtszaal verlaten? De gladiatoren vechten wel over uw geld, maar u mag niet kijken.

    • Menno Tamminga