VS: werk Irak alleen voor bondgenoten

De Amerikaanse regering heeft besloten dat Duitsland, Frankrijk, Rusland en Canada niet mogen meedingen naar contracten voor de wederopbouw van Irak. Nederland mag wel meedoen. Voor deze wederopbouw trekken de VS 18,6 miljard dollar uit.

Alleen bedrijven uit landen die de oorlog tegen Irak steunden, of die nu een bijdrage leveren aan de stabilisatie van het land, mogen van Washington naar de contracten meedingen. Het gaat om een van de grootste operaties voor de wederopbouw van een land sinds de Tweede Wereldoorlog.

Paul Wolfowitz, de Amerikaanse onderminister van Defensie, heeft een lijst bekendgemaakt met daarop de 63 landen die wel mogen meedoen. Daarbij gaat het naast de VS en Irak zelf om coalitiepartners als Groot-Brittannië, Polen, Italië en Nederland. Ook een hele reeks kleine landen als Tonga, de Solomon Eilanden, Eritrea en Micronesië staat op de lijst.

Hoewel traditionele bondgenoten van de VS als Duitsland en Frankrijk nu worden geweerd, schrijft Wolfowitz dat ,,elke poging moet worden ondernomen om de internationale samenwerking in Irak uit te breiden'. Volgens hem wordt die uitbreiding juist ,,aangemoedigd' als de concurrentie om de contracten voor de 18,6 miljard dollar wordt ,,beperkt' tot de landen die de oorlog steunden of die nu een bijdragen leveren aan de stabilisatie van Irak.

In Frankrijk zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken vanochtend dat Parijs onderzoekt of het Amerikaanse besluit niet op gespannen voet staat met het internationale mededingingsrecht, met name in de Europese Unie.

Wolfowitz noemt in zijn brief 29 projecten voor Irak, variërend van de olie-industrie, de stroomvoorziening tot de gezondheidszorg toe, waaraan het Amerikaanse geld zal worden besteed.

Nederland wil zich toeleggen op vier sectoren: water, landbouw, medische en communicatieapparatuur en communicatie-infrastructuur, zei vanmorgen een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken. EZ had zelf al 3 miljoen euro uitgetrokken voor het lobbywerk, waarbij wordt samengewerkt met de `Irak-taskforce' van de werkgeversorganisatie VNO-NCW. ,,Een bedrijf als Philips heeft goede kansen op een primair contract en kan dan toeleveranciers op sleeptouw nemen', zei vanmorgen een woordvoerder van deze Irak-taskforce, die ook kansen ziet voor de Nederlandse toeleveringsbedrijven in de olie-industrie.

Dat bij dit soort projecten ,,politieke spelletjes altijd loeren' en Amerikaanse bedrijven misschien toch weer worden bevoordeeld boven niet-Amerikaanse, maakt VNO-NCW niet pessimistisch over de Nederlandse kansen, aldus de woordvoerder van VNO-NCW. Philips heeft zelf al een eigen interne Irak-werkgroep opgericht, zo liet vanmorgen een woordvoerder van het bedrijf weten. [Vervolg WOLFOWITZ: pagina 17]

WOLFOWITZ

Reacties op brief van Wolfowitz verdeeld

[Vervolg van pagina 1] Een Amerikaanse aanbestedingsexpert zei vandaag tegen The Wall Street Journal dat de Amerikaanse regering met de brief de internationale aanbestedingsregels met voeten treedt. ,,Dit is slecht aanbestedingsbeleid', zei de expert, die aan de George Washington Universiteit doceert.

Maar in Duitsland was er vanmorgen een andere reactie te horen. ,,De woede van de Amerikaanse president is duurzaam, en de gevolgen zijn ernstiger dan oorspronkelijk werd aangenomen', constateerde de internetredactie van het Duitse opinieweekblad Der Spiegel vanmorgen.

Ook de reacties uit politiek Den Haag zijn verdeeld. Het Tweede Kamerlid Wilders (VVD) verklaarde vanmorgen alle begrip te hebben voor de Amerikaanse opstelling. ,,Het zou toch vreemd zijn als Franse en Duitse bedrijven met grote delen van de buit aan de haal zouden gaan, terwijl landen die wél een militaire bijdrage leveren achter het net vissen.'

Wel zei Wilders dat de uitsluiting van bedrijven niet onbeperkt zou moeten voortduren. Hij zei, in navolging van VNO-NCW, op zichzelf goede mogelijkheden te zien voor het Nederlandse bedrijfsleven in Irak. Overigens sluit Wolfowitz in zijn brief toeleveringsbedrijven uit de geweerde landen niet uthode. Je moet in dit stadium niet landen als Frankrijk en Duitsland tegen je innemen. Je moet juist naar een groter internationaal draagvlak in Irak zoeken en dat doe je niet op deze manier', zei Koenders vanmorgen.

Karimi (GroenLinks) daarentegen is zeer kritisch over de plannen. Volgens haar worden er ingrijpende beslissingen genomen door de bezetter over de toekomst van de economie van Irak.

Gerectificeerd

Reacties op Wolfowitz

In het artikel Reacties op brief van Wolfowitz verdeeld (10 december, pagina 17) is het slot niet goed weergegeven.

Het had als volgt moeten luiden: Het PvdA-Kamerlid Koenders daarentegen is kritisch over de Amerikaanse aanpak: ,,Je moet in dit stadium niet landen als Frankrijk en Duitsland tegen je innemen. Je moet juist naar een groter internationaal draagvlak in Irak zoeken en dat doe je niet op deze manier.'

Ook zijn collega Karimi (GroenLinks) is kritisch over de plannen. Volgens haar gaat het om ingrijpende beslissingen door de bezetter over de toekomst van de Iraakse economie. ,,Zo ontneem je de Irakezen het recht zelf te beslissen.'