't Kon net in Nijelamer

In Nijelamer werd gisteravond de eerste schaatswedstrijd van het seizoen op natuurijs gehouden.

Razendsnel krassen de ijzers van de kortebaanrijders over het donkere, gladde, maar dunne ijs. Ze verdwijnen met een vaart in de duisternis. De eerste landelijke wedstrijd op natuurijs dit seizoen, gisteravond in het Friese Nijelamer, werd verreden op de plek waar overdag de zon de baan niet had beschenen.

Vierenhalve centimeter ijs lag er op de ijsbaan, een bevroren stuk weiland, `op 'e romte' (eenzaam in het veld, ver van het dorp) zoals de Friezen zeggen. Het kon net. Schaatser en veekoopman Bonne Speerstra uit Sonnega zag de drie bestuursleden van IJsclub Nijelamer 's middags het ijs inspecteren. Volgens hem dubden ze of ze de tocht konden uitschrijven. ,,Maar ik riep: ,,Trochsette (doorzetten). ,,Om zeven uur is het ijs al weer meer aangegroeid.''

Dus bonden 36 kortebaanrijders in het oude monumentale gemaaltje aan de rand van de baan hun ijzers onder. Nijelamer had hiermee wederom de primeur van de eerste kortebaanwedstrijd voor mannen op natuurijs. Zoals de haast bekendste ijsvereniging van Nederland die de laatste twaalf jaar al zeven keer had. De wedstrijdleiding vroeg de rijders hun schaatspunten bij de start niet in het ijs te prikken, zodat de ijsvloer niet al te veel schade zou oplopen. En het publiek werd verzocht niet op de baan te komen.

Een paar honderd schaatsliefhebbers, dorpelingen en familie en vrienden van de rijders staan aan de kant. Pieter Willem de Haan (24) uit Heerenveen, student economie, zag bij de finish een wak. ,,Ik zakte er doorheen met één voet'', zegt hij. ,,Maar ik ben met mijn 90 kilo dan ook de zwaarste deelnemer.'' Zulk dun ijs heeft hij zelden meegemaakt. De 19-jarige Anton Ketellapper uit Wolvega schaatst graag in Nijelamer. ,,Het is hier gezellig, er heerst een leuke sfeer en er is een mooie prijzenpot.'' De winnaar krijgt 240 euro. ,,Voor die jongens een mooi zakcentje'', weet Aaltje Hoekstra, de vrouw van de penningmeester, die in de koek-en-zopie-tent warme chocolademelk verkoopt.

IJsvereniging Nijelamer werd 7 december 1922 opgericht in het dorpscafé. De vereniging heeft 300 leden, twee keer zoveel als er inwoners in het dorp zijn. Het lidmaatschapsgeld is drie euro per jaar. ,,Iedereen die hier een baantje komt trekken wordt lid. Daar kun je de hele winter voor rijden'', zegt penningmeester Franke Hoekstra.

Ook ruim 80 jaar geleden was het prijzengeld al befaamd. Er lag toen 200 gulden klaar, waarvan de winnaar de helft meekreeg. Van dat geld kon je toen een paar maanden leven. En dat moest ook wel voor menig schipper, binnenvisser of turfgraver, die in de wintermaanden zonder werk zat en in het kortebaanschaatsen een neveninkomstenbron bezat. Zij trokken van wedstrijd naar wedstrijd, zoals de jonge rijders nu. Ketellapper, lid van de Friese selectie, schaatst al een jaar of zes. Hij maakte bij de start tegen favoriet Johan Zonderland een misslag, waardoor hij verloor. ,,Iedereen rijdt de eerste 100 meter even hard. De winnaar is vaak degene die de minste misslagen maakt.'' Het kortebaanrijden (over twee ritten van 160 meter elk) is één lange sprint, één lange krachtsexplosie van het lichaam.

Jan Boomsma (18) uit Berlikum kan na twee verloren ritten naar huis. Het ijs vindt hij ,,superslecht''. ,,Het golft op en neer en heeft veel scheuren.'' Maar spijt dat hij is gekomen heeft hij niet.

Pascal Broekman uit Havelte wint en mag naast het geldbedrag ook de K.N. de Boer (wissel)beker (genoemd naar de medeoprichter red.) in ontvangst nemen. ,,Super'', zegt hij. ,,Maar ik heb er flink voor moeten rijden.'' In Nijelamer is iedereen tevreden, want het was weer een mooie `hardriederij'.

    • Karin de Mik