Nederlandse eis europact deels vervuld

Het Italiaanse voorzitterschap van de Europese Unie is gisteren enigszins tegemoet gekomen aan de Nederlandse eis om naleving van het Stabiliteitspact voor de euro beter te garanderen.

Volgens Nederlandse diplomaten is de gisteravond door Italië voorgestelde tekst voor het Europees grondwettelijk verdrag echter volstrekt onvoldoende.

Het Stabiliteitspact regelt de begrotingsdiscipline van de landen die aan de euro deelnemen. Vorige maand nam de meerderheid van de EU-landen een besluit over de Duitse overschrijding van de in het pact vastgelegde begrotingsnorm, die door Nederland als een schending van de afspraken van het pact wordt beschouwd. Wanneer de Europese regeringsleiders bij hun vrijdag beginnende onderhandelingen over het nieuwe verdrag de nu voorgestelde tekst zouden aanvaarden, zou de situatie van vorige maand zich gewoon kunnen herhalen.

Nederland heeft bij de onderhandelingen over het nieuwe verdrag geëist dat het gemakkelijker wordt om het oordeel van het Europees Hof van Justitie te vragen bij een geschil over de uitleg van het Stabiliteitspact. Bovendien wil Nederland dat de Europese Commissie meer bevoegdheden krijgt bij de toepassing van het pact. Ook zouden landen die zelf de normen van het pact overschrijden niet mogen meebeslissen over maatregelen tegen een ander land dat zich niet aan de regels houdt.

Het Italiaanse EU-voorzitterschap is alleen ingegaan op de Nederlandse eis wat betreft het Hof van Justitie. Maar volgens het voorstel wordt het alleen gemakkelijker om naar het Hof te stappen in het eerste stadium van maatregelen tegen een land dat begrotingsregels overschrijdt. Voor alle volgende belangrijker stappen in de procedure tegen zo'n land vergemakkelijkt het Italiaanse voorstel de gang naar het Hof niet.

Wanneer de Italiaanse voorstellen worden aangenomen is de kans minimaal dat de Nederlandse wens tot behoud van vetorecht bij de vaststelling van de langetermijnbegroting van de EU wordt gerealiseerd. Het voorzitterschap wil dat de EU-landen die begroting vanaf 2013 met een gekwalificeerde meerderheid vaststellen, tenzij een meerderheid van de Europese regeringsleiders tegen die tijd alsnog besluit dat unanimiteit vereist is en het vetorecht in stand blijft.

Italië wil niet tornen aan de voorgestelde uitbreiding van de zeggenschap van het Europees Parlement bij de vaststelling van de jaarlijkse EU-begroting. Dat opent de mogelijkheid dat het parlement voor het eerst iets te zeggen krijgt over de landbouwbegroting.