Minister laat iedereen meebetalen

Minister Hoogervorst loodste de afgelopen weken een historisch bedrag van 2.3 miljard euro aan bezuinigingen op zorg door de Kamer.

,,Pijnlijke maatregelen in de zorg zijn écht niet te vermijden.'' Minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) herhaalde het gisteravond aan het slot van het marathondebat over de begroting van zijn ministerie van Volksgezondheid, Sport en Welzijn (VWS) in de Tweede Kamer nog eens nadrukkelijk. De stijgende zorguitgaven (15 procent over 2001 en 2002) moeten worden beteugeld anders wordt het zorgstelsel op termijn onbetaalbaar, sprak de bewindsman. Daarom had hij zijn nek uitgestoken voor het forse pakket aan bezuinigingen van 2,3 miljard euro. Iets meer dan de helft, 1,3 miljard euro, wordt door de burger opgebracht door het ziekenfondspakket te beperken (pil, fysiotherapie en tandartshulp voor volwassenen) en de eigen bijdragen voor bijzonder ziektekosten, zoals de thuiszorg, te verhogen. De zorgsector zelf krijgt volgend jaar één miljard euro minder. Zorginstellingen moeten efficiënter en doelmatiger gaan werken. Desondanks stijgen de uitgaven van de gezondheidszorg van 41 naar 47 miljard in 2007.

De oppositiepartijen, en in zeker mate ook ook het CDA, spraken van ordinair schrappen door de minister. Ze vreesden dat de inkomenseffecten van de bezuinigingen in de zorg onevenredig zwaar zouden neerslaan bij met name chronisch zieken en gehandicapten – patiënten die vaak een beroep moeten doen op de huisarts of het ziekenhuis. ,,Het mag niet zo zijn'', aldus CDA'er Buijs, ,,dat deze meest kwetsbare groep straks geen beroep meer kan doen op bijvoorbeeld de thuiszorg omdat men het niet meer kan betalen.'' Daartoe uitgedaagd door de SP en de ChristenUnie bepleitte Buijs ,,dat deze mensen er als gevolg van de opeenstapeling van bezuinigingen van het kabinet niet in koopkracht op achteruit mogen gaan.'' Hij wist op datzelfde moment - ,,hier krijg ik last mee'', mompelde hij in de microfoon - dat hij dat niet kon waarmaken. Maar de geest was uit de fles. De discussie over het nut en de noodzaak van de bezuinigingen in de zorg verplaatste zich op initiatief van eerst de PvdA en later ook GroenLinks, naar de gevolgen ervan op de inkomens van de sociaal-zwakkeren. En na herhaald aandringen door de Kamer kwam het ministerie van Sociale Zaken met een meer gedetailleerd overzicht dan de gemiddelde koopkrachtplaatjes zoals die doorgaans worden verstrekt. En hieruit bleek dat 33.000 chronisch zieken en gehandicapten met een minimuminkomen er meer dan een procent in inkomen op achteruit gaan door de opeenstapeling van bezuinigingsmaatregelen. De Kamer schortte de verdere behandeling van de begroting van VWS vervolgens tot gisteren op. Eerst wilden de Kamerleden behalve met de minister ook met minister De Geus (Sociale zaken) en staatssecretaris Wijn (Financiën) overleggen over een ruimere compensatieregeling voor deze groep. Want de 89 miljoen euro die minister Hoogervorst hiervoor op zijn begroting heeft staan is volgens een meerderheid van de Kamer onvoldoende. En vorige week trok de regering alsnog 110 miljoen euro extra uit om de sociaal-zwakkeren te compenseren; 80 miljoen euro via de buitengewone bijstand en met het resterende bedrag wordt de tegemoetkoming voor zorguitgaven via de fiscus verruimd.

Hoogervorst liet dit alles geïrriteerd over zich heenkomen. Hij weigerde er gisteren zelfs opnieuw over te praten. De financiële handreiking van de regering is volgens hem ,,een afdoende antwoord''. Bovendien loopt het volgens hem allemaal niet zo'n vaart. Zo hebben de zorgverzekeraars hem verzekerd dat een aantal zaken die uit het ziekenfondspakket vallen in een aanvullende verzekering zullen worden aangeboden, ook aan chronisch zieken en gehandicapten. Reden voor de CDA'er Buijs om uiteindelijk af te zien van zijn eis om de eerste negen behandelingen fysiotherapie voor chronisch zieken en gehandicapten in het pakket te houden.

Fractieleider Rouvoet van de ChristenUnie vatte in het uiteindelijk slotdebat gisteravond de kritiek van de oppositie treffend samen door Hoogervorst op te roepen ,,de koninklijke weg'' te volgen door af te zien van de pakketverkleining en de andere bezuinigingen. ,,De problemen zijn immers op uw ministerie veroorzaakt'' aldus Rouvoet. De minister antwoordde: ,,Ik zie om me heen in Europa dat regeringen bezig zijn om ook dit soort maatregelen in de zorg te nemen. Daarom ben ik ervan overtuigd dat ik me reeds op de koninklijke weg bevind.''

    • Froukje Santing