Bedrijfscode Tabaksblat wordt wet

Het kabinet zal de hele corporate governance-code (voor goed ondernemersbestuur) opnemen in de wet. Dat zei minister Zalm gisteren bij het in ontvangst nemen van het eindrapport van de commissie Tabaksblat.

Zalm (Financiën) zei dat het uitsluiten van delen van de code ,,op het eerste gezicht afbreuk doet aan de doelstellingen van de commissie Tabaksblat''. Het kabinet zal snel met een zogenoemde bewakingscommissie komen die de naleving van de code zal controleren en de code zo nodig aan zal passen aan actuele ontwikkelingen.

Zalm zei erop te vertrouwen dat de code, die volgens hem ,,progressief'' is, het ondernemingsbestuur in Nederland naar een hoger plan zal tillen. Zalm: ,,Het Nederlandse bedrijfsleven moet in 2007 (aan het einde van deze kabinetsperiode, red.) tot de kopgroep in de wereld horen wat deugdelijk ondernemingsbestuur betreft''.

De voorstellen van Tabaksblat zijn volgens Zalm ,,een belangrijke stap, maar het is slechts een eerste stap''. Bestuurders en commissarissen van ondernemingen zullen de code samen met de aandeelhouders nu handen en voeten moeten geven. ,,Vooral institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, zullen hun tanden moeten laten zien'', aldus Zalm. ,,We verwachten heel veel van ze'', benadrukte ook commissievoorzitter Morris Tabaksblat gisteren.

Ondernemersvereniging VNO-NCW ziet de code als een bewijs dat zelfregulering goed kan werken. ,,Het is een stevige en beslist niet vrijblijvende code'', zei voorzitter Jacques Schraven. De aanpassingen in de definitieve code, zoals het schrappen van het beleggingsverbod voor bestuurders en commissarissen, maken de code internationaal aanvaardbaarder.

Peter de Koning, voorzichter van de denktank van de pensioenwereld op het gebied van goed ondernemingsbestuur (SCGOP), is sceptisch over de nieuwe rol van de aandeelhouders. ,,Het is de omgekeerde wereld. Er wordt nu net gedaan of alles afhankelijk is van de beleggers'', zei hij. ,,Maar primair moeten de bestuurders hun taken behoorlijk uitvoeren en zich uitspreken over hun structuur.''

De Koning is tevreden met de gedetailleerde instructies aan aandeelhouders. ,,Je hebt altijd achterblijvers. Voor hen zijn die aanwijzingen wel goed'', aldus De Koning. Pensioenfondsen zijn al actiever geworden: ,,We hebben dit jaar met fondsen gesproken die wel een erg zwakke corporate governance-structuur hadden zoals Wessanen en Numico. Dus het begin is er.'' [Vervolg TABAKSBLAT: pagina 21]

TABAKSBLAT

Iedereen tevreden over code Tabaksblat

[Vervolg van pagina 17] De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) beschouwt de code als een laatste kans voor beursgenoteerde ondernemingen, nadat ze de aanbevelingen van de commissie Peters over goed ondernemingsbestuur van 1996 grotendeels hebben genegeerd. Volgens de VEB mogen bedrijven alleen in uitzonderlijke gevallen van de code afwijken. De wetgever moet naleving controleren en de bepalingen van de code wettelijk verplicht stellen als veel ondernemingen ervan afwijken.

De VEB is ongelukkig met het afzwakken van bepalingen die hoge bestuurdersbeloningen moesten voorkomen. Vooral het schrappen van de bepaling dat de variabele beloning (bonussen) maximaal de helft van de totale beloning uitmaakt, is volgens de VEB niet overtuigend gemotiveerd. Volgens de commissie, waar VEB-voorzitter Peter-Paul de Vries onderdeel van uitmaakt, wijkt zo'n gefixeerde verhouding te sterk af van de praktijk.

Minister Zalm zei gisteren dat het `pas toe of leg uit'-principe zoals door Tabaksblat in de code voorgesteld al ,,aardig in zwang begint te raken''. Als bedrijven de code niet toepassen of onvoldoende aandacht besteden aan goed ondernemersbestuur, zal de maatschappij zelf aan de bel trekken, verwacht Zalm. ,,Dan krijg je consumentenboycots of zelfs rechtzaken.'' VNO-NCW vindt ook dat de naleving van de regels van Tabaksblat in de code zelf besloten ligt. ,,En anders tikt de maatschappij bedrijven die daar niet aan voldoen wel op de vingers'', aldus een woordvoerder van VNO-NCW. Staatssecretaris Van Gennip (Economische Zaken) riep ondernemers op ,,de kans'' – die de code volgens haar is – ,,met beide handen aan te grijpen''. ,,Anders wordt de roep om bindende wetgeving niet te negeren'', aldus Van Gennip.

De staatssecretaris stelt tevens voor vier jaar een leerstoel corporate governance en ondernemingsklimaat in bij de Universiteit van Amsterdam. De nieuwe hoogleraar zal zijn aandacht richten op de economische betekenis van een goed ondernemersbestuur voor individuele bedrijven en voor het ondernemingsklimaat.

De oppositiepartijen PvdA en GroenLinks reageerden teleurgesteld op deze laatste versie van de gedragscode. De PvdA vindt de code ,,een goede aanzet om te bouwen aan het herstel van vertrouwen'' maar noemt het jammer dat de aanbevelingen over de beperking van het aantal commissariaten, de ontslagvergoeding en de richtlijnen voor beleggingen door leden van de raad van bestuur zijn afgezwakt. GroenLinks wil er snel een Kamerdebat over.