Onafhankelijk bellen

Alternatieven voor ex-monopolist KPN Telecom zijn schaars, technisch beperkt en niet altijd gebruiksvriendelijk. Wie het echt wil, kan een KPN-vrij bestaan opbouwen. Enig doorzettingsvermogen is vereist.

Alweer enige tijd kan er in Nederland gebeld worden via zogeheten carrier select-maatschappijen. Daarbij moet de klant een viercijferige code voor het telefoonnummer intoetsen. Het gesprek wordt vervolgens door een concurrent van KPN Telecom afgehandeld – althans voor het grootste deel. Want de telefoondraad tussen het huis en de wijkcentrale is van KPN Telecom, en dus zitten veel Nederlanders in elk geval wat betreft hun abonnementsgeld vast aan de voormalige staatsmonopolist.

Omdat het plaatsen van een straalzender op het dak voor de meeste Nederlanders geen realistische optie is, moet er naar andere methodes worden gezocht. De meest voor de hand liggende is het aanschaffen van een mobiele telefoon, waarbij het abonnement uiteraard bij Orange, T-Mobile, Telfort of Vodafone moet worden afgesloten. Inbellen voor een internetverbinding is dan voortaan uit den boze. Gsm is te langzaam, de nieuwe protocollen maken het surfen erg duur.

Het nadeel van mobiele telefonie is dat het bellen bij frequent gebruik nogal in de papieren gaat lopen. Bovendien vindt niet iedereen het prettig om enkel over een 06-nummer te beschikken, dat nog altijd een wat minder nette uitstraling heeft dan een `vast' nummer. Voor een oplossing zorgen diverse partijen die KPN-onafhankelijke telefonie aanbieden, waarbij gebruikers toch een normaal nummer krijgen. UPC is een van die bedrijven: hier kan via de kabel worden gebeld.

Recent kondigde het Hoofddorpse bedrijf BBned aan om vanaf eind november via de gewone telefoonlijn adsl-internet én telefonie aan te bieden. Wie nu adsl-internet neemt, zal in vrijwel alle gevallen nog steeds aan KPN zijn telefonie- en abonnementskosten betalen. Via het BBned-systeem gaat dat anders. Het bedrijf huurt de telefoondraad van KPN, en berekent deze kosten door naar de consument. Die krijgt voortaan nog maar één rekening, waarop internet-, gespreks- en abonnementskosten staan.

BBned verkoopt zijn diensten niet rechtstreeks, maar via ruim dertig zakelijke partners, als Scarlet, Solcon en Eweka. Zoals dat hoort bij een concurrerende dienst zijn de telefoniekosten lager dan bij KPN Telecom. Bovendien betalen twee BBned-gebruikers die elkaar opbellen helemaal geen gesprekskosten. Daarnaast is het mogelijk om het eigen telefoonnummer mee te nemen. De consument moet dan wel bereid zijn enkele weken met twee telefoonnummers opgescheept te zitten of zijn voornemen geruime tijd te voren aanmelden, want het overzetten van het oude nummer neemt enige tijd in beslag.

De BBned-oplossing heeft maar één nadeel: echte onafhankelijkheid van KPN Telecom wordt er niet mee bereikt. Indirect moet er immers nog steeds geld aan KPN worden afgedragen. Anders is dat bij voice over IP, de naam voor bellen via internet. Hierbij wordt telefonie oftewel voice omgezet in informatiepakketjes die via internet verstuurd kunnen worden. Dergelijke pakketjes moeten voldoen aan bepaalde afspraken, die zijn vastgelegd in het Internet Protocol, ofwel IP.

Voice over IP is er in vele smaken. Zo is er de gratis variant, vertegenwoordigd door het computerprogramma Skype, van de makers van het bekende muziekruilprogramma KaZaA. Wie een internetabonnement heeft via kabel, kan zo KPN-onafhankelijk bellen. Helaas zijn er nogal wat nadelen verbonden aan Skype. Zo hebben gebruikers geen eigen telefoonnummer. Daarbij komt dan nog het grootste nadeel van Skype: wie bereikbaar wil zijn, moet al zijn vrienden, kennissen en collega's zo gek krijgen het programma te installeren. Skype-gebruikers bereiken elkaar via een zogeheten contactenlijst, dat enigszins lijkt op de namenlijst uit het populaire chatprogramma MSN Messenger.

Een groot nadeel van Skype is dat de computer altijd aan dient te staan. Dat maakt Skype vooral geschikt als aanvulling op een bestaande telefonieaansluiting, en niet als alternatief. Niettemin kan Skype helpen de telefoonrekening te drukken in geval van fanatiek telefonerende pubers, die sowieso veel tijd doorbrengen achter de computer.

Een serieuzer alternatief is de VoiceFinder van Rits Tele.Com, een bedrijf van de Delftse bestuurskundige Ytsen Kooistra. De VoiceFinder is een kastje van 150 euro dat op het kabel- of adsl-modem wordt aangesloten, en wordt verkocht onder de merknaam Pilmo. Het telefoniesignaal wordt vervolgens via internet verstuurd naar computers van Rits Tele.Com, dat er een gewoon telefoongesprek van maakt. Gebruikers krijgen desgewenst een eigen telefoonnummer, of kunnen andermaal hun huidige nummer meenemen.

Gebruik van de VoiceFinder heeft een aantal grote voordelen. Net als bij het aanbod van BBned geldt dat bellen naar andere Rits-klanten gratis is. Naar andere nummers bellen, mits in Nederland, gaat tegen het lokale tarief. Minstens zo interessant is het feit dat het telefoonnummer bij Rits Tele.Com is gekoppeld aan de VoiceFinder, en dus niet aan een geografische locatie. Dat houdt in dat het kastje waar ook in Nederland of ter wereld aan internet gekoppeld kan worden. De eigenaar blijft dan bereikbaar via zijn oorspronkelijke nummer. Dit maakt de VoiceFinder interessant voor wie nu in Amsterdam woont, een verhuizing naar het buitenland overweegt, maar zijn familie niet wil opzadelen met hoge telefoonkosten naar het buitenland. Ook de gebruiker zelf kan vanaf iedere plek ter wereld tegen lokaal tarief naar Nederlandse nummers bellen. Tegenover al deze voordelen staat een nadeel: Rits garandeert een betrouwbaarheid van 95 procent. Dat is aanzienlijk lager dan de betrouwbaarheid van het KPN-netwerk.

Daarnaast delen alle KPN-alternatieven een en hetzelfde nadeel: bij stroomuitval kan er niet gebeld worden, al was het alleen maar omdat de benodigde extra apparatuur, zoals het modem bij BBned en de VoiceFinder van Rits, een aansluiting op het lichtnet nodig hebben. Het KPN-telefoonnet beschikt echter over zijn eigen stroomvoorziening, zodat bij een storing vrijwel altijd gebeld kan worden. Mits er natuurlijk een ouderwetse niet-draadloze telefoon aanwezig is.

    • Arjan Dasselaar