Geef muziek de ruimte

`Radio 4 wordt juist veel beter', luidde de kop boven de bijdrage van Jan Zekveld, onder meer artistiek leider Levende Muziek van Radio 4 (Opiniepagina, 6 december). Hij reageerde op de Haagse muziekliefhebber Henk Timmer die voorstelde subsidie aan Radio 4 op te schorten.

`Juist veel beter' – het hangt ervan af wat je onder beter verstaat.

Er liggen serieuze plannen om van Radio 4 een `makkelijke' klassieke zender te maken. Van 's ochtend vroeg tot 's avonds half elf alleen breed geprogrammeerde klassieke muziek. Na half elf mag er wat `ontoegankelijke muziek', zoals jazz en wereldmuziek – die moet dan wel swingend zijn en niet te hard.

Ik maak mij zorgen over het teloorgaan van een aantal goed-gemaakte radioprogramma's, waarin van het actuele muziekleven verslag wordt gedaan. Temeer daar de rol van nieuwe muziek de afgelopen 10-15 jaar veel groter is geworden: er zijn nog nooit zóveel festivals, concertseries met crossovers en thematische series met moderne muziek in Nederland geweest als nu (bijvoorbeeld klassiek met pop, jazz, en ethnomuziek). Nederland loopt internationaal gezien voorop met jazz en geïmproviseerde muziek. Een paar uurtjes zendtijd aan de randen van de nacht doet het Nederlandse actuele muziekleven geen recht.

Op dit moment wordt wekelijks op Radio 4 21,5 uur besteed aan onder meer jazz, wereldmuziek, elektronische muziek, filmmuziek, muziekdocumentaire en een muzikaal kinderprogramma. Bij de Concertzender wordt 24 uur per dag (168 uur per week) uitgezonden, waarvan minimaal 55 uur per week jazz, crossovers en wereldmuziek.

In de plannen die nu bij de omroep worden bedacht, wordt voorgesteld de Concertzender op te heffen en wordt zeven keer per week, van 22:30 tot 01:00 uur, ruimte gegeven aan dit hele muziekgebied. Datd is samen 17,5 uur, een netto verlies van 59 uur per week.

De vraag waar het eigenlijk om gaat, maar die niet wordt gesteld, luidt: wat willen we met de publieke omroep? Jan Zekveld noemt net als vele anderen het model van de BBC als lichtend voorbeeld.

Welnu, BBC 3 heeft weliswaar Late Junction-radio, waarin na 22:15 allerlei muziek van nu geprogrammeerd wordt, maar daar is ook jazz en wereldmuziek te horen om 15:00, 16:00, 17:00 en 18:00 uur. Ook de door Zekveld genoemde zender France Musiques heeft een dagelijks jazzprogramma om 18:00 uur, en ook later op de avond (vanaf 21:30 uur) is er jazz e.d. te horen.

Zolang alleen maar gedacht wordt in termen van geld en marktaandelen en niet gestreefd wordt naar kwaliteit, zal het BBC-model hier geen ingang vinden. Bij de BBC begrijpen ze dat kwaliteit ook geld kost.

Daar wordt veel meer geld besteed aan kwalitatief goede radio en televisie dan in Nederland. Ook betaalt men daar hogere kijk- en luistergelden. Staatssecretaris Van der Laan heeft het ook al gezegd: marktaandelen en kijkcijfers dienen bijzaak te zijn, en we moeten uitkijken dat niet met het (kwalitatief goede) kind ook het badwater wordt weggegooid.

Vera Vingerhoeds is programmamaker jazz VPRO-Radio.