Dean met steun van Gore Democratische koploper

Wordt outsider Howard Dean de Democraat die het gaat opnemen tegen Bush? Het lijkt er steeds meer op.

Al Gore steunt Howard Dean. Toen het gerucht gistermiddag begon te gonzen, waren de andere Democratische presidentskandidaten zo goed als onvoorbereid. Naar adem happend gaven zij korte verklaringen af die hun teleurstelling amper maskeerden. Zij hadden geen moeite het nieuws te doorzien:

Dean is van indringer uitgegroeid tot onbetwiste koploper, the man to beat.

Dean, de relatief onbekende oud-gouverneur van Vermont, begon twee jaar geleden aan zijn lange mars door het land. Toen hij in januari een van zijn eerste toespraken in de hoofdstad gaf, drong tot de aanwezigen door dat hier iemand stond die niet van plan was maar een klein beetje campagne te voeren.

Hij had het over meer dan zijn afkeer van de oorlog tegen Irak of de schande van de onverzekerden in de gezondheidszorg. Dit was een man met een overtuiging en een reservoir aan slagzinnen die voortkwamen uit een hart en een hoofd die goed samenwerkten. Toen de oorlog snel goed verliep leek hij uitgespeeld. Maar in zijn eigen ogen allerminst. En het tij keerde opnieuw.

Nu in januari de eerste Democratische voorverkiezingen op het programma staan in Iowa en New Hampshire, is Dean allang niet meer de onbekende bestuurder van een kleine staat in het noord-oosten. Hij heeft een voorsprong van tientallen procenten in de peilingen in New Hampshire, waar senator John Kerry uit buurstaat Massachusetts eerst een makkelijke zege tegemoet leek te gaan. In Iowa vecht Dean een nek-aan-nek-race uit met het oudgediende Congreslid Dick Gephardt, die als kind van het Midden-Westen zou moeten winnen in de graanstaat Iowa, de noordelijke buurstaat van zijn eigen Missouri. Met de steun van Al Gore is Howard Dean opeens een speler met nationale statuur in Iowa en de handvol zuidelijke staten die zich in de eerste helft van februari uitspreken.

De meeste commentatoren stelden gisteravond vast dat Dean dankzij de steun van de man die acht jaar vice-president en in 2000 presidentskandidaat was, van definitief outsider tot insider is gepromoveerd. Dat kan leiden tot een relatief snelle beslissing over de vraag wie George W. Bush in november tegenover zich krijgt. Dat zou goed voor de Democraten zijn, ware het niet dat velen nog niet toe zijn aan deze keus.

De vroege doorbraak van Dean maakt het dilemma van de Amerikaanse Democraten opeens acuut. Zolang Howard Dean campagne voert, en vooral sinds die campagne steeds meer vaart krijgt, hebben Democraten die er toe doen zich afgevraagd of Dean niet te veel een lieveling van de linkse Democraten is. [Vervolg DEAN: pagina 5]

DEAN

McGovern, Mondale, Dukakis en Dean?

[Vervolg van pagina 1] Ze denken aan George McGovern (`72), Walter Mondale (`84) en Michael Dukakis (`88) – progressieve, niet-zuidelijke presidentskandidaten die door hun Republikeinse tegenstanders in de pan zijn gehakt.

Gore en Dean zouden hun wederzijdse waardering vandaag bekend maken op bijeenkomsten in de zwarte New Yorkse wijk Harlem en in Iowa. Symbolisch gekozen locaties die aangeven dat Gore zijn goede entree bij Afrikaanse Amerikanen en in het Midden-Westen wil overdragen aan Dean. Anders dan oud-president Bill Clinton en senator Hillary Clinton, geeft Gore zijn advies vroeg en met maximaal verrassings-effect om invloed uit te oefenen.

Al Gore, die vorig jaar december aankondigde niet weer kandidaat te zijn, gelooft kennelijk dat Howard Dean de man is om Bush een tweede ambtstermijn te ontzeggen. Na de bizarre gang van zaken in 2000, waarbij Gore landelijk de meeste stemmen haalde maar na de verwarring over stemprocedures in Florida door een uitspraak van het Supreme Court de verkiezingen verloor, heeft hij alle reden de sterkste man tegenover Bush te willen zien.

In de Amerikaanse media wisselen de wijzen elkaar af die uitleggen waarom Dean niet, respectievelijk wel de man is om Bush van een tweede termijn af te houden. Maar niemand ontkent dat hij dankzij hard werk op kop ligt. Hij heeft de beste organisatie, maakt het best gebruik van internet en heeft de meeste kleine, maar felle geldgevers aan zich gebonden. Men vindt hem te impulsief – hij zegt vaak iets scherps om daarna verbale pleisters te plakken.

Gephardt en Kerry verwijten Dean dat hij zo fel op sluitende begrotingen is dat hij bezuinigingen op de sociale zekerheid voorstond. En dat hij in Aspen ging skiën toen hij vrijstelling van militaire dienst ten tijde van de Vietnam-oorlog had bemachtigd. Oud-generaal Wesley Clark lag toen van zijn verwondingen te bekomen, beet hij Dean vorige week toe. Maar ook zijn kandidatuur heeft de belofte van een Democratische Eisenhower nog niet waargemaakt door een gebrek aan politieke ervaring en talent.

Na vandaag kan niemand er meer aan twijfelen: bij de Democraten is Howard Dean de man om te verslaan. George W. Bush zwijgt in alle talen over de vraag of hij zich daar op verheugt. Veel Democraten met ervaring in het centrum van de macht vrezen van wel.