WRR: Normen en waarden geen beleid overheid

Het is weinig zinvol voor de overheid om een algemeen beleid ten aanzien van normen en waarden te ontwikkelen. Zij dient zich vooral te richten op consistente rechtshandhaving, en de thans in de samenleving aanwezige `pluriformiteit van normen en waarden' te begeleiden.

Dat concludeert de Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid (WRR) in het vandaag verschenen rapport `Waarden, normen en de last van het gedrag'.

In een eerste reactie op het rapport zei premier Balkenende vanochtend dat ,,een veelvormigheid van waarden gewenst is. Waarden vormen geen boerenkoolstamppot, en iedereen maakt zijn keuzes'', aldus de premier.

Volgens de WRR is ,,de pluriformiteit van waarden'' een kenmerk van de moderne samenleving, en zal deze in de toekomst niet afnemen. Wel is in de samenleving sprake van `kernwaarden' die samenhangen met democratie en rechtsstaat. Het behoort tot de taak van de overheid om deze waarden actief uit te dragen, met name waar het het behoud van het geweldsmonopolie van de overheid betreft. Verder moeten wetsovertredingen consistent worden bestraft, met name geweldsdelicten.

Het is echter niet de taak van de overheid om beleid te ontwikkelen ten aanzien van gedrag dat op enigerlei wijze ergernis oproept, zoals het voordringen in winkels, het slaan van kinderen, het spugen op straat of met een nikaab over straat lopen. ,,Niet op elke ergerniswekkende slak moet een pond zout worden gelegd'', aldus vanochtend professor C.J.M. Schuyt, voorzitter van de commissie die het WRR-rapport voorbereidde.

Het is volgens de Wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid ook niet de taak van de overheid om normen op te leggen ten aanzien van opvattingen over de omgang van mannen en vrouwen, of ouders met kinderen. Pas wanneer gedragingen in strijd komen met de normen van de rechtstaat – bij onvrijwillige partnerkeuze of het toebrengen van verminkingen – ,,zal de overheid op een verstandige wijze moeten kiezen tussen de strategieën van confronteren, verbieden en handhaven'', aldus het rapport.

De WRR acht het ongewenst dat `normen en waarden' als nieuw schoolvak ingevoerd worden. Het is echter gewenst dat de kernwaarden van de `open samenleving' op alle niveaus in het onderwijs een ,,vanzelfsprekende plaats'' innemen. Als die kernwaarden beschouwt de WRR de waarde van persoonlijke autonomie, rede en redelijkheid, gelijkheid en universaliteit, rechtvaardigheid en geloof in de toekomst. De overheid dient prioriteit te schenken aan taalvaardigheden, sociale vaardigheden en actief burgerschap voor tweede en derde generatie immigranten, vindt de WRR.

NORMEN EN WAARDEN: pagina 6