Bos: soepel zijn met immigratie

Nederland moet soepeler omgaan met arbeidsmigratie, maar moet migranten niet onmiddellijk aanspraak geven op alle rechten en plichten die bij een verzorgingstaat horen. Dat bepleitte PvdA-leider Wouter Bos het afgelopen weekeinde.

,,Deze rechten en plichten'', aldus Bos vanmorgen in een toelichting, zijn bijvoorbeeld gekoppeld aan hun verblijf of aan hun arbeidsverleden.'' Hij denkt aan een greencard-achtig systeem, zoals in Amerika. De PvdA-voorman vindt dat verdedigbaar voor mensen die er uit vrije wil voor kiezen om naar Nederland te migreren.

Bos wil leren van de ervaringen in klassieke immigratielanden als de VS, Canada en Australië. Eén van de lessen is volgens hem dat in die landen immigratie zonder aarzeling ook wordt beoordeeld op de kosten en de baten voor de ontvangende samenleving. Het stellen van hogere eisen aan migranten leidt, aldus Bos, ,,tot betere kansen op integratie en tot een minder verkrampte houding in Nederland ten opzichte van arbeidsmigratie. ,,De kramp hier'', zo betoogt hij, ,,is zo groot dat zelfs apert voordelige migratie van knappe koppen uit China of India op dit moment wordt belemmerd door draconisch verhoogde leges die bedoeld waren om migratie van heel andere groepen af te remmen.''

De PvdA-leider zegt dat die hogere eisen ook mogen worden gesteld aan de komende partner bij gezinsvorming. Bos erkent dat dat op gespannen voet staat met het recht op gezinsleven, zoals dat is vastgelegd in het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Maar we zijn nu ook al bezig, zegt hij, om hogere eisen aan de komende partner te stellen: volgens nieuwe plannen moet inburgeren al beginnen in het land van herkomst en mogen buitenlandse partners niet naar Nederland komen voor hun 21ste jaar (nu is dat 18 jaar).

De econoom A. van der Zwan en hoogleraar arbeidsrecht P. van der Heijden van de Universiteit van Amsterdam zijn kritisch over de plannen van Bos. ,,Door de arbeidsmigratie te versoepelen'', aldus Van der Zwan, ,,zeg je impliciet dat het grote arsenaal weinig opgeleide en niet geïntegreerde allochtonen dat nu in de bijstand zit of een uitkering heeft, nooit meer aan de slag komt. Dat is de tragiek van de grote steden, die Bos met dit plan niet oplost.'' Hoogleraar Van der Heijden vind dat Bos ,,ook duidelijkheid moet verschaffen over de vragen aan hoeveel arbeidsmigranten hij denkt, welke mensen wel en niet welkom zijn en welke problemen op de arbeidsmarkt zij moeten oplossen''.

De fracties van CDA en VVD in de Tweede Kamer konden vanmorgen nog niet reageren.