Arme immigrant betaalt tol van sars

In het voorjaar werd Toronto zwaar getroffen door de (angst voor de) longziekte sars. Inmiddels is duidelijk wie vooral de prijs betaalt van de epidemie: de arme immigrant(e) in de Canadese stad.

Calliopie Maikantis had geen idee dat ze een slachtoffer zou worden van de longziekte sars. Nee, ze heeft geen koorts, droge hoest of andere symptomen. Maar als immigrante in de Canadese stad Toronto bleek ze niettemin deel uit te maken van een van de voornaamste risicogroepen op economisch gebied. Ze verloor dit voorjaar haar baan als huishoudster bij het Royal York Hotel, het meest prominente hotel van de stad, en zit tot op heden zonder vast werk.

,,Ik stond laag op de ladder, en op 30 maart werd ik ontslagen'', vertelt Maikantis, een Hongaarse immigrante die opgroeide in Griekenland. Zeven jaar werkte ze bij het hotel, totdat het te kampen kreeg met ernstige leegstand door een uitbraak van severe acute respiratory syndrome. Sars eiste 44 levens in Toronto, de zwaarstgetroffen stad buiten Zuidoost-Azië. In april raadde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) reizigers aan er weg te blijven. Congresgangers, zakenlieden en toeristen annuleerden massaal hun boekingen – voor het zakencentrum van Canada een enorme klap die nog steeds nadreunt.

Maikantis kan het redden, zegt ze, want haar man, eveneens werkzaam bij het Royal York, behield zijn positie. Bovendien heeft ze tijdelijk werk gevonden als telefoniste bij een werkgelegenheidscentrum voor ontslagen werknemers in de hotelsector. In deze nieuwe voorziening in de binnenstad van Toronto, waar werklozen adviseurs kunnen raadplegen en computers kunnen gebruiken, wordt duidelijk wie de economische naschokken van de Canadese sars-crisis opvangen: immigranten in laagbetaalde banen, die veelal beneden hun peil ronddwalen op de arbeidsmarkt.

,,Vrouwelijke immigranten zijn oververtegenwoordigd onder de mensen die hun baan hebben verloren door sars'', zegt Minerva Hui, directeur van het Jobtrack Centre, dat onlangs is opgezet om sars-werklozen te helpen bij het vinden van een baan. Geschat wordt dat 27.000 arbeidsplaatsen in Canada verloren gingen door sars, het merendeel in en rond Toronto, een van de meest multiculturele steden ter wereld. ,,We zien veel Oost-Europese vrouwen, immigranten uit Sri Lanka en uit China. Gelet op de banen die zij vinden nadat ze naar Canada zijn komen, zitten zij in de marges van de economie.''

Deze economische slachtoffers van sars hebben in vele gevallen buitenlandse diploma's als ingenieurs, onderwijzers, accountants of in de gezondheidszorg, verklaart werkgelegenheidsadviseur Michael Willan. ,,Hun diploma's worden hier niet erkend, en dus zie je hoger opgeleiden die werken als schoonmaker'', zegt hij. ,,Alsof dat niet erg genoeg is, zijn ze nu ook nog de dupe van sars, want de golf aan ontslagen wegens sars trof met name dat soort banen.''

Zo liep de horecasector van Toronto een flinke kou op als gevolg van sars. In het tweede kwartaal van dit jaar ontving Canada bijna 20 procent minder buitenlandse toeristen dan in dezelfde periode het jaar ervoor, verklaarde het Canadese bureau voor statistiek vorige week. Ook zakenreizigers bleven weg; het aantal Amerikaanse zakenlieden dat naar Canada reisde, lag 33 procent lager dan in het tweede kwartaal van 2002. Het gevolg: in de maand april alleen al liepen Canadese hotels, voornamelijk in de regio Toronto, ruim 662.000 overnachtingen mis, aldus de Canadian Tourism Commission.

De regio Toronto, verantwoordelijk voor een vijfde van het Canadese nationaal product, derft als gevolg van sars dit jaar 1 miljard Canadese dollar (630,2 miljoen euro) aan economische activiteit, raamt de Conference Board of Canada, een economische onderzoeksgroep. Opgeteld bij de economische vertraging die werd veroorzaakt door de massale stroomuitval in Toronto in augustus, schroefde de organisatie onlangs haar voorspelling voor de economische groei van Toronto terug naar een magere 1,6 procent. Voordat sars uitbrak, werd 3,8 procent groei verwacht.

Ook de groeicijfers voor Canada als geheel, de afgelopen jaren constant onder de hardste groeiers van de G7, de groep van rijke industrielanden, vallen dit jaar tegen. Volgens de Canadese centrale bank gaat sars de Canadese economie dit jaar 0,6 procent aan economische groei kosten. Eerder dit jaar werd nog een krachtige economische groei voorspeld van 3 à 4 procent, maar inmiddels wordt uitgegaan van slechts 1,8 procent. Naast sars en de stroomuitval worden ook de crisis in de Canadese vleesindustrie als gevolg van een geval van gekkekoeienziekte en de aansterkende Canadese dollar aangewezen als oorzaken van de vertraging. De club van rijke landen OESO sprak onlangs van ,,een serie negatieve schokken'' voor de Canadese economie.

Toch is er ook goed nieuws. Algemeen wordt herstel voorspeld voor 2004; de OESO verwacht 2,8 procent groei, de Canadese centrale bank zelfs 3,25 procent. Bovendien is de werkgelegenheid in zowel de VS als Canada dit najaar flink aangesterkt. Alleen specifieke sectoren als de horeca kampen nog met blijvende gevolgen van sars. De hotelbranche zit volgens het Canadese bureau voor statistiek nog 6,6 procent onder het inkomstenniveau van voor de uitbraak. Werkgelegenheid blijft er achter, mede wegens vrees dat sars in het voorjaar terugkomt.

,,We hebben nooit eerder zo'n crash meegemaakt in Toronto'', zegt Mei Wu, een Chinese immigrant die als huishoudster werkt bij het Metropolitan Hotel. Eenderde van de werknemers is daar ontslagen wegens sars, vertelt Wu, van huis uit een accountant. Wu helpt werkloze collega's bij het zoeken naar een nieuwe baan. ,,Sommige mensen hebben een overstap kunnen maken naar de industriesector'', zegt ze, verwijzend naar Chinese ingenieurs die hun baan als afwasser bij het Sheraton verloren wegens sars. ,,Er zijn een hoop mensen met uitstekende kwalificaties, maar ze kunnen het zich niet veroorloven om thuis te zitten afwachten. Er moet brood op de plank komen.''

    • Frank Kuin