Revolutionair: Miss World-verkiezing in China

China is dit jaar gastland van de Miss World-verkiezing en doet of dat heel normaal is. Garrie van Pinxteren over Chinese preutsheid en ooglidverdubbeling.

Miss World-verkiezingen in communistisch China? Dat is toch de gewoonste zaak van de wereld? Wel als je de Chinese media mag geloven. China is een modern en open land, dus het is niet meer dan passend dat dit belangrijke wereld-evenement net als de Olympische Spelen in 2008 juist in China wordt gehouden, zo is de teneur.

Toch is het nog maar een jaar geleden dat Chinese politie-agenten het podium bestormden toen de eerste, in badpak geklede kandidate voor de Chinese voorronden van de Miss Universe-verkiezingen zich voorstelde aan het publiek. Dat gebeurde in een club in de afgelegen Zuid-Chinese stad Enping. De club was speciaal voor dat doel afgehuurd door de zakenman Shi Sizhi.

Shi koos niet voor niets voor een onbekende plek in een onbekende stad. Hij wilde liever geen aandacht van de media, want het lag allemaal veel te gevoelig. Hij verwachtte dat de lokale overheid de verkiezingen wel door de vingers zou zien, maar dat viel tegen. De meisjes hadden te weinig aan en er was geen officiële vergunning voor dit `culturele evenement' verleend, zo luidde de verklaring voor het politie-optreden.

Maar diezelfde nacht nog slopen de kandidaten en de juryleden stiekem terug naar de club, en zo kon winnares Zhuo Ling uiteindelijk toch deelnemen aan de Miss Universe-verkiezingen in Puerto Rico. Shi Sizhi geldt sindsdien als de ,,martelaar voor de schoonheidswedstrijden.''

PALMSTRANDEN

Ruim een jaar later lijkt alles radicaal anders: talloze journalisten uit binnen- en buitenland trekken dit weekeinde naar het tropische eiland Hainan, het `Hawaii van het Oosten', om zich daar te verdringen rond de ruim honderd deelneemsters aan de 53ste Miss World-verkiezingen, de eerste die ooit in China worden gehouden.

Aan het geheel zit ook nog een Nederlands tintje: de nieuwe Miss krijgt haar kroontje overhandigd van de Turkse Azra Akin uit Almelo, die nu de Miss World-titel houdt. De 21-jarige Zeeuwse Sanne de Regt is dit jaar de Nederlandse kandidaat.

Het hele gebeuren wordt uitgezonden op de Chinese staatstelevisie, voor een potentieel publiek van 1,3 miljard Chinezen. Alle kranten staan er al dagen bol van. De schaars geklede kandidates staan groot in kleur afgedrukt in de bladen, en de gemeente Sanya heeft zich kosten noch moeite gespaard om het evenement tot een wereldsucces te maken. De lokale overheid en het plaatselijke bedrijfsleven wilden de verkiezingen zo graag houden, dat ze naar verluidt ruim 8,5 miljoen euro hebben betaald om het hele evenement te bekostigen. Sanya hoopt dat de Miss-verkiezingen het eiland, dat haar inkomsten vooral haalt uit toerisme, internationale bekendheid geeft, zodat er meer en meer bezoekers naar de uitgestrekte witte palmenstranden komen.

Het is de organisatoren alleen niet gelukt om sponsors te vinden onder de grote internationale cosmeticamerken. Die willen zich kennelijk niet langer associëren met een evenement dat vorig jaar in Nigeria zeer controversieel bleek. Meer dan tweehonderd mensen kwamen om tijdens rellen nadat een journaliste schreef dat de profeet Mohammed de verkiezingen waarschijnlijk goed zou keuren, en dat hij misschien zelfs een van de kandidates als vrouw zou hebben gekozen. Het evenement werd verplaatst naar Londen.

In het voornamelijk atheïstische China zijn dergelijke rellen niet te verwachten. Toch is niet iedereen blij met de schoonheidswedstrijd. Of: schoonheidswedstrijd? Nee, zo wordt dat in China toch maar liever niet genoemd. Het zijn `modellenwedstrijden', zo benadrukken de organisatoren van dit soort evenementen graag. Model zijn is namelijk een vak dat je kunt leren, en dus gaat het niet alleen om je uiterlijk, maar ook om wat je kan. Door de nadruk te leggen op vaardigheden, verdiensten en vooral op de instelling van de kandidates, hopen de organisatoren de laatste resten van tegenstand binnen communistische massa-organisaties als de Nationale Chinese Vrouwenfederatie uit de weg te ruimen.

De Vrouwenfederatie is een verklaard tegenstander van het gebruik van het vrouwelijk lichaam voor commerciële doeleinden. ,,Wij denken dat kennis, wijsheid, elegantie en moreel kaliber op de eerste plaats moeten komen. Vrouwen dienen over een natuurlijke schoonheid te beschikken, het gaat niet alleen om een knap gezichtje of een mooi lichaam'' aldus Zhang Xiaoyuan van de Federatie vorige maand tegenover de Britse krant The Guardian.

WEESHUIZEN

De organisatoren verdedigen zich door te stellen dat het niet alleen om uiterlijk schoon gaat, maar dat de instelling van de vrouwen het belangrijkste is. De 32 kandidates van de Miss China-verkiezingen, die vooraf zijn gegaan aan de Miss World-verkiezingen van dit weekeinde, hebben bomen geplant, ze zijn op bezoek geweest in weeshuizen en in natuurparken om zo hun betrokkenheid bij de gemeenschap uit te drukken. Dat sluit mooi aan op wat de Britse organisatoren van de Miss World-verkiezingen de laatste jaren ook benadrukken: men wil af van het eenzijdige en in het Westen wat achterhaalde concept van de schoonheidswedstrijd, om toe te groeien naar de selectie van meisjes die als een soort ambassadrices voor allerlei nobele zaken kunnen optreden. Dat klinkt mooi, maar het 21-jarige model Guan Qi, die in september van dit jaar tot Miss China werd gekozen, zegt op de Miss World-website eerlijk dat ze toch eigenlijk vooral `wereldberoemd' wil worden.

Waar de verkiezingen nog maar op weinig maatschappelijk verzet stuiten, zijn er wel de nodige politieke gevoeligheden: namens Hongkong doet er wel een Miss Hongkong-China mee, maar waarom staat er geen Miss Taiwan op de lijst? Volgens berichten in de Taiwanese pers wilde China wel graag dat zich Taiwanese kandidaten voor de verkiezing van Miss China zouden aanmelden, maar die moesten dan namens China deelnemen, veel van `het vaderland' houden en goed het Chinese volkslied kunnen zingen. Ze konden niet meedoen namens het in feite als onafhankelijke staat functionerende eiland Taiwan zelf. De dames in Taiwan bedankten daarop feestelijk voor de eer.

In het Indiase Dharamsala werd vorig jaar een Miss Tibet gekozen, maar ook zij komt niet naar Hainan. Ook Tibet is in Chinese ogen geen onafhankelijk land, maar een onlosmakelijk deel van China. Dat is jammer voor Miss Tibet, die uit maar vier concurrenten werd verkozen: alle andere meisjes trokken zich terug toen er onrust ontstond over de vraag of het wel gepast was voor een net boeddhistisch meisje om zich in badpak te vertonen. Tibetaanse vrouwen dragen normaal lange rokken en bovenkleding met lange mouwen.

OOGLID-VERDUBBELING

Een moderne Chinese vrouw lacht om de preutsheid van haar Tibetaanse zusters. Zij draagt graag korte rokken en strakke kleding, zij maakt zich uitgebreid op en ze probeert haar huid zo wit mogelijk te houden door uit de zon te blijven en huidontkleurende smeerseltjes te gebruiken. Chinese vrouwen hebben van huis uit over het algemeen kleine borsten en billen, maar siliconen-oplossingen voor dergelijke problemen komen steeds meer in zwang.

Een typisch Chinese operatie is verder de ooglid-verdubbeling. Chinezen worden soms geboren met strakke oogleden zonder oogplooi (lelijk, vindt men hier), anderen hebben wel `dubbele' oogleden (mooi). Dubbele oogleden zijn nu door een kleine ingreep van de plastisch chirurg voor iedereen beschikbaar, en de ingreep is heel populair.

Schoonheid wordt voor vrouwen steeds belangrijker bij het vinden van interessant werk: vooral managers van privébedrijven nemen graag een knap, jong, goed verzorgd meisje aan als `privé-secretaresse', haar andere kwaliteiten zijn van minder belang.

Veel vrouwen, en in toenemende mate mannen, voelen zich vandaag de dag aangetrokken tot een opleiding als model. Een goed model kan niet alleen in de mode werken, maar ook bij de film of in het theater. Dat klinkt allemaal toch een stuk spannender dan de idealen van de vorige generatie. Die streefde ernaar om als modelarbeider een radertje te worden in het grote bouwwerk van het socialisme, niet bepaald een sexy opdracht. Zowel vrouwen als mannen droegen blauwe, groene of grijze, wijd vallende lange broeken en van lichaamsvormen was meestal weinig waar te nemen. Vrouwen droegen hun haar kort of hoogstens halflang: lang haar was bourgeois. Ze droegen geen make-up, en referenties naar uiterlijk konden alleen in zeer bedekte termen gemaakt worden. Als je duidelijk wilde maken dat je een vrouw knap vond, dan zei je maar dat ze er `revolutionair' uitzag. Dat woord zal in de juryrapporten op Hainan vast niet meer worden gebezigd.

    • Garrie van Pinxteren