Nijs op reis

In `Nijs op reis' (W&O, 9 nov.) wordt beschreven hoe staatssecretaris Nijs de eerste stap zet voor een betere dialoog met de hogescholen en universiteiten. Onderwerp: een nieuw systeem voor bekostiging van het hoger onderwijs (HO). Een lange weg naar herstel van vertrouwen in de kennisinfrastructuur in Nederland.

De kern van het betoog van Nijs is de keuze voor een meer bedrijfsmatige aanpak. Afspraken maken op grond van resultaten. Nederland wil bijvoorbeeld meer technici, zeker in de categorie 25-36 jarigen. Instellingen die dit realiseren krijgen middelen om resultaten te boeken. Hier spreekt de bestuurder van de holding tegen een werkmaatschappij die beoordeeld wordt op prestaties. Geen wonder dat de universitaire bestuurders en de machtige voorzitters van HBO-raad en VSNU schrikken. Kan de breuk met de huidige praktijk groter?

Willen de bestuurders van universiteiten en HBO's de eindverantwoordelijkheid op zich nemen om een kennisbedrijf te leiden? Integraal verantwoordelijk zijn ze nu al, kijk maar naar het lopende bekostigingsonderzoek. Maar opeens gaan ze je universiteit zien als een business unit waarin kosten en baten aan elkaar gerelateerd zijn. Een kennisinstelling wordt een consultancybedrijf waar uren verantwoord worden. Bestuurders moeten strategische portfolio analyses (laten) maken. ICT blijkt opeens een instrument in de business development en een distributiekanaal. Je studenten zijn klanten. Je gaat innoveren voor productontwikkeling. Kortom, een volkomen andere denkwereld dan de academische. De staatssecretaris zet een deur open, maar de bezoeker spreekt een andere taal. Als de bestuurders van de instellingen meegaan in de bedrijfsmatige aanpak kan men ook van de staatssecretaris eisen dat de overdadige regelgeving wordt geminimaliseerd.

Kan mijn Hogeschool nu intekenen op projecten die de basis vormen voor transformatie van de Nederlandse kennisinfrastructuur? Graag! Maar laat dan iedereen gebruik maken van dezelfde gegevens! Als iedereen dezelfde cijfers hanteert voor studentenaantallen, voor uitvalpercentages bij bacheloropleidingen, voor huisvesting, ICT en medewerkers en die dan koppelt aan aantallen afgestudeerde studenten en resultaten van onderzoek, dan is er een punt minder om ruzie over te maken. Dan ontstaat de basis voor herstel van wederzijds vertrouwen.

    • Techniek Hogeschool van Utrecht
    • Ir. Robert Blom Faculteitsvoorzitter Natuur