Echinacea werkt niet tegen verkoudheid bij kinderen

Echinacea, een populair kruidenmiddel bij verkoudheid, heeft bij kinderen geen gunstig effect op de duur en de ernst van de klachten, zo blijkt uit een onderzoek van de universiteit van Washington. Sterker nog, een aantal kinderen kreeg na het toedienen van echinacea last van huiduitslag (Journal of the American Medical Association, 3 december).

De Amerikaanse onderzoekers hebben in twee opeenvolgende winterseizoenen via huisartsen, kinderartsen en natuurgenezers ruim 500 kinderen van 2 tot 11 jaar gevraagd om mee te doen. Het waren allemaal gezonde kinderen die geen last hadden van astma of andere vormen van allergie (opvallend detail: slechts 15 vaders of moeders zeiden te roken!). Zodra de ouders twee of meer tekenen van verkoudheid zagen niezen, hoesten, een verstopte neus of koorts , moesten ze zich melden bij een onderzoekscoördinator, die 24 uur beschikbaar was, zodat de behandeling snel kon beginnen. Als die vastgesteld had dat er inderdaad sprake was van een luchtweginfectie, kregen de ouders echinacea (geperst, gedroogd sap van de Echinacea purpurea) of een placebo, allebei in identieke genummerde flesjes. Ze moesten hun kind daarvan dagelijks twee keer 3,75 ml (bij kinderen van 2 tot 5 jaar) of 5 ml (6 tot 11 jaar) geven. In een logboek moest de duur en de ernst van de klachten worden bijgehouden.

In het totaal kregen 407 van de deelnemende kinderen samen 707 verkoudheden, waarvan 370 in de placebogroep en 337 in de echinacea-groep. Dat verschil kwam door het feit dat er in de echinacea-groep iets minder tweede verkoudheden opdoken. Gemiddeld duurden de luchtweginfecties 9 dagen en wat de duur van de verkoudheid betrof maakte het niets uit of het kind echinacea kreeg of een placebo. Ook de ernst van de aandoening was vergelijkbaar.

Wel waren er met echinacea meer bijwerkingen: 24 keer huiduitslag, vergeleken met 10 keer in de placebogroep. Het ging vermoedelijk om allergische reacties, ook al hadden de onderzoekers geprobeerd overgevoelige kinderen uit te sluiten. Twee kinderen in de echinacea-groep kregen zelfs een aanval van kroep. Daarbij ontstaat zo'n ernstige vernauwing van het bovenste deel van de luchtpijp dat het kind zwaar benauwd wordt. Kroepachtige klachten komen veel voor bij virusinfecties, dus het kan gewoon toeval zijn dat die juist opdoken in de echinacea-groep, maar de onderzoekers sluiten niet uit dat het ook hier ging om allergische reacties. Er zijn na echinacea al eerder ernstige allergische reacties voorgekomen, zelfs een anafylactische shock.

Gezien het ontbreken van effect en het verhoogde risico op huiduitslag zien de onderzoekers geen reden om echinacea te adviseren bij verkoudheden. Blijft alleen nog het intrigerende fenomeen dat er in de echinacea-groep iets minder tweede verkoudheden voorkwamen. De onderzoekers kunnen niet uitsluiten dat echinacea toch de afweer stimuleert. Dat zou pas bij de tweede verkoudheid effect hebben, omdat het voor de eerste aanval te laat kwam.

    • Bart Meijer van Putten