Kraken met een rassurfer

De Achterpagina blikt terug op de Nationale Krakercompetitie, een internetspeurtocht. Vandaag met internetjournalist Francisco van Jole, die vragen beantwoordt uit de deze week gespeelde vierde en laatste ronde.

,,Dadadada dadadada'', neuriet Francisco van Jole nog vóór hij kraker 34 goed en wel heeft uitgelezen. De vraag gaat over een computervirus op een oude pc, dat dagelijks een vrolijk deuntje laat klinken. En welk deuntje dat dan is. Een vraag die hij uit zijn hoofd kan beantwoorden. Dat belooft veel goeds, lijkt Van Jole te denken en hij scrolt met een nonchalante lach op zijn gezicht langs de lijst met de tien zoekopdrachten van deze ronde.

Op verzoek doet internetdeskundige Van Jole mee aan de Nationale Krakercompetitie, de wedstrijd op internet, óver internet. Deze week is de laatste van in totaal vier rondes gespeeld. Enkele duizenden deelnemers speurden naar de oplossingen van de zoekopdrachten. Alle antwoorden waren ergens op internet te vinden. De competitie, opgezet door bibliotheek.nl en overheid.nl, moet de vaardigheden in het zoeken naar informatiebronnen op internet vergroten.

Van Jole kiest de tweede vraag uit de lijst, vraag 35: `Wie is de regisseur van de opera over een Zweedse koning uit de achttiende eeuw, die vorig jaar een wereldpremière beleefde in het buitenland?' ,,Ai'', zucht Van Jole dan toch. ,,Met dit onderwerp ben ik helemaal niet bekend. Dat is een manco van internet: als je niet voldoende voorkennis hebt, is het moeilijk te bepalen welk element van zo'n vraag belangrijk is, waar je precies op moet zoeken.''

Van Jole leunt achterover in zijn bureaustoel en werpt een blik uit het raam. Dat biedt doorgaans een spectaculair uitzicht op Rotterdam, maar nu hangt er een dikke mist om de negentiende verdieping van zijn flatgebouw. ,,Internet is geen bron die zomaar kennis opspuwt. Het fascinerende is dat internet wordt beschouwd als het boek dat je vroeger onder je kussen legde. Als je wakker wordt de volgende ochtend, zou je alles weten. Maar als je 20.000 resultaten krijgt na een zoekactie, hoe weet je dan waar je moet zijn? Bovendien: zonder voorkennis is de informatie die je krijgt moeilijk te beoordelen. Dat is het verneukeratieve. Foute informatie blijft eeuwig op het net hangen. Wordt door mensen voor waarheid aangenomen en weer doorgegeven.''

Hij leunt weer naar zijn scherm en tikt wat zoektermen in. Van Jole bedient het toetsenbord met zijn shortcuts (toetsencombinaties die de computer opdrachten geven, zonder de muis te hoeven gebruiken) zo razendsnel, dat nauwelijks bij te houden is op welke termen en via welke zoekmachines hij het net afspeurt. Hij flitst van site naar site, mompelt af en toe een vervloeking, drukt zijn neus bijna tegen het scherm en kijkt dan enigszins verslagen op. ,,Dit is moeilijker dan ik dacht. Ik kan dit niet hebben.''

Met een frons tussen zijn wenkbrauwen constateert hij: ,,Het grote geheim van goed zoeken, is je niet laten afleiden door bijzaken. Je moet blijven vasthouden aan je elementaire zoekcriteria en je blijven afvragen: wat zoek ik precíes?''

Het antwoord op een andere vraag dan maar, besluit Van Jole. `Voor welke kust is het schip vergaan dat in de achttiende eeuw op Batavia voer met aan boord matroos Freits?' Van Jole tikt in: `Batavia schip vergaan Freits'. Op het scherm floept een site van iemand die Van Jole met `beste kraker' verwelkomt. En: `Op deze site vindt u niet de antwoorden die u zoekt, maar kijk vooral eens rond en laat me weten wat u van mijn site vindt.' Van Jole veinst een diepe snik en noemt het ,,niet eerlijk''.

Na wat verder zoeken belandt Van Jole op vocshipwrecks.nl. Ook daar blijkt het antwoord niet te vinden. ,,Ik heb me hier ernstig in vergist'', geeft hij toe. ,,Toch toont het wederom aan dat internet geen orakel is. Het kan geen verbanden leggen. Zoekt niet op `verging' als ik toevallig de tegenwoordige tijd `vergaan' heb opgegeven. Je ziet dat ik tot nu toe maar één vraag goed heb, omdat ik het antwoord gewoon wist. Eigenlijk zit de beste Google nog altijd in je hoofd.''

Dan gaat de telefoon en moet Van Jole zijn zoektocht staken om een telefonische bijdrage aan een radioprogramma te leveren.

Twee uur later, per mail, meldt hij zich echter. ,,Ik kon het natuurlijk toch niet laten er nog een paar te maken.'' Een lijstje met antwoorden volgt, maar bij de vraag over de opera staat nog steeds een eenvoudig `ik pas'.

Een overzicht van de vragen en antwoorden: www.nationalekrakercompetitie.nl. Aanstaande maandag blikt de Achterpagina met de winnaar terug op de Krakercompetitie.

    • Aranka Klomp