Curaçao wil stroom liquidaties stoppen

Gewelddadige liquidaties zijn op Curaçao aan de orde van de dag. De Antilliaanse minister van Justitie wil de stroom moorden beteugelen. Maar cellen om daders op te sluiten heeft hij niet.

Het eiland Curaçao is in de ban van gewelddadige moorden. Deze week viel het 52-ste slachtoffer dit jaar, de 44-jarige Rignald Koeijers, die midden in de nacht voor zijn huis met drie schoten om het leven werd gebracht. Hij was de achtste geweldsdode in minder dan een week tijd.

Vorige week werden twee mannen doodgeschoten die op het erf voor hun woning een spelletje domino zaten te spelen. Elders op het eiland stak op dat moment een dertienjarige jongen zijn broer dood. En in het weekeinde werden vier jonge mannen in afzondelijke zaken met pistoolschoten om het leven gebracht.

Een groot deel van de moorden op het 130.000 inwoners tellende Curaçao bestaat uit afrekeningen in het criminele circuit. Het aantal drugsgerelateerde moorden is er de afgelopen twee jaar sterk gestegen. Ten minste twintig moorden in 2002 worden in verband gebracht met afrekeningen. Ter vergelijking: in Rotterdam vonden in 2002 43 moorden plaats, waarvan het merendeel het gevolg was van ruzies in de relationele sfeer.

Minister De Graaf van Koninkrijksrelaties zal de liquidatiegolf volgens zijn woordvoerder aan de orde stellen in het overleg tussen de Nederlandse minister van Justitie en zijn Antilliaanse ambtsgenoot, Komproe op Curaçao. De Graaf heeft al eerder aangegeven dat het Koninkrijk nadrukkelijker haar verantwoordelijkheid moet nemen bij de rechtshandhaving op de Antillen. ,,Daarom zal het onderwerp bij dat overleg in januari zeker op de agenda staan.''

De twintig liquidaties op Curaçao in 2002 waren voor het openbaar ministerie in Willemstad dat najaar aanleiding tot het formeren van een zogeheten liquidatieteam. Leden van de Antilliaanse politie en het Nederlandse recherchesamenwerkingsteam (RST), aangevuld met gepensioneerde Antilliaanse agenten die werden ingezet bij het afluisteren van verdachten, ontmaskerden zo een drugskartel dat werd geleid door de Colombiaanse Lucila Martinez Aguirre (47). Zij wordt ervan verdacht – al dan niet zijdelings – betrokken te zijn bij diverse liquidaties in 2002. De rechter bepaalt deze week of zij voor 30 jaar de cel in moet.

Hoewel de Curaçaose bevolking zo langzamerhand niet meer opkijkt van een liquidatie hebben de cijfers van deze week (gemiddeld elke dag één) en die van dit jaar (gemiddeld elke week één) toch opschudding veroorzaakt. Minister B. Komproe van Justitie belegde daarom maandagmiddag met alle coalitiepartners, vakbondsorganisaties, werkgeversverenigingen en kerkvertegenwoordigers een bijeenkomst om te bekijken wat er aan de criminaliteitsgolf gedaan kan worden.

Van de non-gouvermentele organisaties krijgt hij vrijdag aanbevelingen. Daarnaast heeft hij gistermiddag een commissie geïnstalleerd bestaande uit vertegenwoordigers van de Directie Justitiële Zaken, het Curaçaose politiekorps, het openbaar ministerie, de Kustwacht, de douane, de Centrale Politie Dienst, de Veiligheidsdienst Nederlandse Antillen (de Antilliaanse tegenhanger van de AIVD) en de gezaghebber (burgemeester)in haar functie van plaatselijk hoofd van politie. Zij moeten uiterlijk 15 december aanbevelingen doen voor de aanpak van de vuurwapenproblematiek op de korte termijn en vervolgens elke twee maanden voor de aanpak op de lange termijn.

Directe aanleiding voor het instellen van die commissie is een door de Nederlandse overheid bekostigde studie Onderzoek en aanbevelingen met betrekking tot de aanpak van de vuurwapenproblematiek op Curaçao van twee Rotterdamse rechercheurs. Die verscheen in augustus. Volgens die studie is de illegale vuurwapenproblematiek minstens zo groot als de drugsproblematiek.

De voormalige minister van Justitie, N. Ribeiro, was zich begin dit jaar al van deze problematiek bewust. Hij wilde het eiland ontwapenen door met steun van Nederlandse marechaussee hele wijken af te sluiten en uit te kammen op verboden wapenbezit. Dat verzoek om politionele bijstand werd door Nederland afgewezen.

De daaropvolgende regeringswisseling op de Antillen plus een tijdelijke luwte in het aantal afrekeningen zorgden ervoor dat Komproe geen actie ondernam. De criminaliteitsgolf van afgelopen week schudde hem echter ruw wakker.

Komproe overweegt nu om een wet op preventief fouilleren te introduceren zodat ook mensen die niet verdacht zijn, kunnen worden staande gehouden en gefouilleerd. In Nederland is dat op sommige plekken al mogelijk. Komproe denkt daarbij niet aan het afsluiten en uitkammen van wijken de mankracht ontbreekt daar toch voor nu Nederland niet wil meewerken – maar vooral aan controles op straat.

Tot nu toe werd bij het aantreffen van illegaal wapenbezit meestal alleen een dagvaarding uitgeschreven. Maar Komproe kondigde gisteren ferm het einde van dat tijdperk aan: wie een illegaal wapen bij zich heeft, gaat de cel in. Of het lukt om dat dreigement waar te maken, is de vraag. De zeshonderd Curaçaose cellen zitten nu al bomvol.

    • Marjo Nederlof