Arabische wereld

Sjoerd de Jong bespreekt het `Arab Human Development Report 2003' van de VN (Boeken, 31.10.03) en haalt een hiërarchie van factoren aan die de malaise in de Arabische wereld in stand houden. Na politieke en economische factoren staat volgens De Jong `terecht' pas als nummer drie genoemd: de islam en de Arabische mentaliteit. Hij lijkt hier, in commissie met het VN-rapport, het slachtoffer te zijn van politieke correctheid.

Spinoza schreef in de Tractatus Theologico-Politicus dat politiek en theologie geen gescheiden fenomenen zijn. De (omstreden) rechtsfilosoof Carl Schmitt publiceerde in 1922 Politische Theologie. Daarin schrijft hij: `Alle pregnante begrippen van de moderne staatsleer zijn geseculariseerde theologische begrippen'. Jurisprudentie is geseculariseerde theologie, de uitzonderingstoestand is het equivalent van het wonder.

Hoeveel te meer geldt dit voor de Arabische wereld, waar geen scheiding is tussen kerk en staat. Men spreekt er niet in geseculariseerde theologische begrippen met betrekking tot de staat, maar in onversneden theologische termen. De fatwa's van de geestelijken zijn politieke fatwa's.

Het politieke is het godsdienstige, zeker in de Arabische wereld. Nummer drie in het VN-rapport hoort gerangschikt te worden onder nummer een.

    • A. Hoogendoorn Lochem