Stilte

Toen ik me laatst op een treinreis naar het oosten des lands ingespannen zat af te vragen wie ik dolgraag met huid en haar, inclusief de (gepaneerde) ingewanden, zou willen oppeuzelen, kwam de werkelijkheid me een handje helpen.

Enkele rijen achter me zat een oudere, mij vaag bekend voorkomende toneelacteur luidkeels te converseren met een veel rustiger, vrouwelijke collega. Overdreven articulerend, alsof hij in een slecht blijspel uit de jaren vijftig speelde, vertelde de acteur behaagziek over bekende collega's, belangrijke rollen en enkele privé-besognes. Zo begreep ik dat hij op een fitness-groepje zat waar `de drie B's' scherp afgetraind werden. Daaronder bleek hij `borsten, buik en billen' te verstaan.

Hij moest er in Dieren uit, hoorde ik. Hoewel ik me nooit oud genoeg voel om te leren, besloot ik toch maar naar een `werkcoupé' te verkassen. Ik had een stapeltje paperassen bij me dat ik vóór het bereiken van mijn einddoel moest hebben doorgelezen.

Ik had me net zuchtend geïnstallleerd toen bij de volgende halte twee mannen samen binnenkwamen. Het waren met tassen gewapende collega's die onmiddellijk de laatste bedrijfsanekdotes begonnen uit te wisselen.

,,Heren...'', zei ik zo vriendelijk mogelijk nadat ik ze een minuut of vijf hun gang had laten gaan. En ik wees op het bordje `werkcoupé'. Ze begrepen mijn bezwaar en verhuisden naar het grotere compartiment waar de acteur resideerde. Wie daar nog rust wilde, kon zich beter uit het raampje gooien.

's Avonds, op de terugweg, maakte ik mee hoe twee passagiers getergd reageerden op mobiele bellers. Een man volstond met woedende blikken naar een vrouw die constant zakelijke telefoontjes pleegde. Een vrouw zei tegen een bellende Amerikaan tegenover haar: ,,Nu is het wel genoeg geweest. Ik koop een kaartje eerste klas omdat ik rust wil en u zit maar te bellen.'' De Amerikaan zei niets, maar hij maakte zich wel uit de voeten.

Kortom, de stiltezoekers in de trein beginnen in opstand te komen. Ze hebben gemerkt hoe hun gebied zienderogen werd ingeperkt en ze proberen het te heroveren.

Hebben ze kans van slagen? Ik heb het bij de Spoorwegen nagevraagd. De voortekenen zien er niet ongunstig uit. Uit onderzoek is gebleken dat de helft van de reizigers zich ergert aan de geluidsoverlast. Na een geslaagde proef in de afgelopen maanden komen er vanaf februari of maart volgend jaar in alle Intercitytreinen – zowel in de eerste als tweede klas – vaste stiltezones. Daar mag niet gebeld of luid gepraat worden op straffe van een mini-procesverbaal door de conducteur.

De stiltezones zijn te vergelijken met de huidige zespersoons werkcoupé's, maar ze bevatten meer plaatsen. Ze zullen herkenbaar zijn via stickers aan de binnen- en buitenkant van de trein. In totaal beslaan de stiltezones vijftien procent van de trein. Vijftien procent? Daar beginnen mijn zorgen. Het klinkt niet écht royaal.

Als alle stiltezoekers zich in die vijftien procent moeten persen, wordt het daar misschien wel zo rumoerig dat ze vanuit de andere coupés roepen: ,,Kan het wat rustiger daar?''