Schrapen in de prijzenoorlog

De aanhoudende prijzenoorlog bij supermarkten noopt de directies tot bezuinigingen. Ze kijken naar quick wins en grovere bezuinigingen. ,,De winst van de hele sector staat onder druk. Ook volgend jaar.''

Zelfs in deze feestmaand, waar kwaliteit vaak de boventoon voert, gaat het prijsgeweld in de supermarkten gewoon door. Deze week adverteerden Albert Heijn, Super De Boer en Edah weer met aantrekkelijke kortingen op hun boodschappen. Albert Heijn verlegt zijn aanvalsfront naar de versproducten, zoals aardappelen, mandarijnen, bloemkool, spruiten en bananen. ,,We willen niet meer bovenaan staan in de lijstjes met prijsvergelijkingen'', vertelt een woordvoerder van Albert Heijn.

Albert Heijn komt sinds half oktober, toen de prijzenoorlog begon, bijna elke week met acties. Die kosten handenvol geld, net als bij supermarktketens die AH willen volgen. De supermarkten proberen het geld dat ze `weggeven' aan hun klanten op andere manieren terug te verdienen. ,,Wij hanteren de kaasschaaf'', zegt Dirk van den Broek junior, van de gelijknamige supermarktketen. Vorige maand besloot hij om een automatiseringsproject uit te stellen. ,,Ik heb een enorme hekel aan verlies maken.''

Supermarktbedrijven zoeken bedrijfsonderdelen waar efficiëntiewinst kan worden behaald. ,,Producten als tandenborstels hoef je niet elke dag te leveren aan winkels'', zegt de AH-woordvoerder. Dat scheelt transportkosten. Van den Broek noemt ze quick wins. ,,We willen een betere bezetting van de distributiecentra door slimmere herverdeling van goederen. Zo beperken we onze voorraadkosten.'' Het bedrijf gaat artikelen vaker aanleveren op pallets en schrapt minder goed verkopende producten uit het winkelassortiment.

In tegenstelling tot wat voorzitter Herman van der Geest van het Vakcentrum Levensmiddelen gisteren dacht, vertellen supermarkten dat ze nog niet in hun personeel snijden. Albert Heijn kondigde voor de prijzenoorlog een verlies van 440 banen aan, maar daar blijft het volgens de woordvoerder voorlopig bij. Hij zegt dat Albert Heijn de prijzenslag financiert door kortingen te bedingen bij leveranciers. Verder bespaart AH op logistiek, krijgt extra inkomsten door meer bezoekers in de winkels, maar zegt ook dat het genoegen moet nemen met minder winst. De meeste concurrenten volgen grotendeels dezelfde strategie.

Laurus (Super De Boer, Edah, Konmar) kijkt vooral naar de logistieke kosten, al bestonden die plannen eerder. ,,Al voor de prijzenoorlog intensiveerden we onze kostenreductieprogramma's. Ik schat dat we op logistiek gebied 30 à 35 procent overcapaciteit hebben. Laurus heeft gewoon te veel vierkante meters opslagruimte. We bestuderen hoe en wanneer we hierop geld kunnen besparen.'' Net als Dirk van den Broek snijden de winkelketens van Laurus in hun aanbod: als een artikel niet voldoende winst oplevert, verdwijnt het uit de schappen.

Laurus en C1000 houden vast aan hun winstverwachting. Maar analist Fernand de Boer van ING Bank is minder positief over de koersontwikkeling van het aandeel Laurus. De Boer gaf twee weken na het begin van de prijzenslag al het advies om aandelen Laurus te verkopen, hoewel hierbij meespeelde dat hij verwacht dat grootaandeelhouder Casino niet snel een bod doet op alle aandelen van Laurus. ,,Maar de hoofdaanleiding is de prijzenslag'', zegt De Boer. ,,Daarmee komen de smalle marges bij Laurus onder druk.'' Hij denkt dat de koers van Laurus komend jaar met 20 procent daalt tot 1,15 euro.

Ook Fortis Bank verlaagde kort nadat de prijzenoorlog uitbarstte, zijn advies voor het aandeel Laurus naar reduce, wat het midden houdt tussen hold en sell. De bank denkt dat het effect op de winst voor Ahold, moederbedrijf van Albert Heijn, beperkt is. Fortis Bank redeneert dat als Ahold een goede prijs krijgt voor bijvoorbeeld de verkoop van de Argentijnse supermarktketen Disco – die op korte termijn waarschijnlijk rondkomt – deze onderneming in één klap de kosten voor de prijzenslag terugverdient.

Iris (Robeco en Rabobank) is de derde die somber is over Laurus. Peter van der Lely schat de marges voor de prijzenoorlog op 1,7 procent. ,,Dat is al weinig, maar daar zitten ze nu met die prijzenoorlog nog flink onder. Het zou me niet verbazen als Laurus in het tweede halfjaar geen winst maakt.'' Voor Schuitema (C1000) is hij positiever. Van der Lely schat de winstmarges in het derde kwartaal bij dit bedrijf boven de 2 procent. Volgens hem moeten met name Super De Boer en Konmar klanten eerst overtuigen dat ze goedkoop zijn. ,,C1000 hoeft dat minder. Daarom doet dat bedrijf het tot nu toe goed in deze strijd. C1000 wint marktaandeel.''

Duidelijk is dat geen supermarktbedrijf garen spint bij de prijzenslag. ,,Het zet de winstgevendheid van deze hele sector onder druk'', zegt De Boer. ,,Ook volgend jaar.''

    • Frits Baltesen