Havenbaron in kunst

Verzet tegen het establishment. Dat is de rode draad die loopt door de activiteiten van Jan Rijsdijk (60), een kleurrijke Rotterdamse havenondernemer. Begonnen in de overslag met een startkapitaal van 500 gulden dwong Rijsdijk met zijn overslagbedrijf in de bulk, Interstevedoring, begin jaren negentig de gevestigde havenbedrijven volledig op de knieën. Rijsdijk zette met Interstevedoring voor de overslag van granen drijvende grijperkranen in die veel efficiënter waren dan de elevatoren van concurrent HES Beheer. In 1991 werd Rijsdijk voor ruim 180 miljoen gulden uitgekocht door HES Beheer.

Een deel van dat fortuin heeft Rijsdijk nu aangewend om jonge Belgische en Nederlandse kunstenaars te ondersteunen. De manege van zijn in 1991 aangeschafte landgoed de Markgraaf in het Belgische Kalmthout is sinds kort verbouwd tot een cultureel centrum en expositieruimte waar kunstenaars uit België en Nederland buiten de gevestigde handel om de kans krijgen om hun kunst te exposeren. Rijsdijk beschouwt zijn nieuwe missie als een kolfje naar zijn hand. Want hij is volgens eigen zeggen nog steeds ,,de straatvechter die gewend is altijd tot het gaatje te gaan en niet van opgeven houdt''.

In de Rotterdamse haven heeft Rijsdijk na het verkopen van zijn bedrijf Interstevedoring een concurrentiebeding en mag hij zich als ondernemer voorlopig niet vestigen. Maar stilzitten is ook niets voor de telg uit een arbeidersgezin in de Rotterdamse Bloemstraat, in de omgeving van de Kruiskade: ,,een nette, schone arbeidersbuurt''.

In 1993 kocht Rijsdijk het bedrijf EQ Trade en nam hij kranenbouwer Figee uit Haarlem over. EQ Trade, gevestigd in Egypte, specialiseerde zich in het opkopen van gebruikte kranen en andere havenapparatuur om dat vervolgens te renoveren en opnieuw te verkopen. Maar het grote zakelijke succes van Interstevedoring heeft Rijsdijk nooit meer kunnen herhalen. ,,Zoiets gebeurt maar één keer in een mensenleven.''

personalia@nrc.nl