Haat in `PP' richt zich op verkeerde

In de voorstelling Omtrent PP door het Arnhemse gezelschap Keesen&Co gaan oud-strijders tekeer tegen Poncke Princen (1925-2002), de man die tijdens de politionele actie in 1948 overliep van het Nederlandse leger naar de Indonesische vrijheidstrijders. In 1994 gaf toenmalig minister Van Mierlo aan de in Indonesië wonende Princen een inreisvisum voor Nederland. De haat onder oud-Indiëstrijders jegens deze `deserteur' laaide hoog op.

Omtrent PP door tekstschrijver Rob de Graaf is een eruptie van deze haat. Tussen de drie spelers bestaat geen nuancering. Ze brengen hetzelfde standpunt: Princen had een kogel door zijn kop moeten krijgen, Princen heeft op `onze jongens' geschoten, Princen is een `landverrader'. De uitdossing van de acteurs is karikaturaal: pruiken, brillen. De burgerman en -vrouw als oppassende burgers in wie een vulkaan van woede uitbarst. De drie personages worden steeds kleinzieliger en zelfs irritant. Door de afwezigheid van elk begrip voor het standpunt van Princen keert het gescheld zich tegen de personages en hun visie. De toeschouwer krijgt juist sympathie voor Princen.

De Graaf en regisseur Keesen hebben het persoonlijke politiek willen maken. De pijn van de oud-strijders en het leed van de soldatenweduwen bepalen de toon van de zwaar aangezette tekst. Princens besluit van destijds verliest elke historische dimensie en ontaardt in pure platheid.Als toeschouwer snak je naar een tegenstem, een ander licht, een onverwachte visie. Eigenlijk moet al die haat zich niet op Princen richten, maar op de naoorlogse regering die de jonge soldaten deze onmogelijke taak oplegde. En na terugkeer van de soldaten wist de regering niet hoe snel dit echec weggemoffeld moest worden. Dat trauma is interessanter dan deze op het toneel gebrachte woedeuitbarsting aan het adres van één man, die buitendien al ruim anderhalf jaar dood is.

Voorstelling: Omtrent PP door Keesen&Co. Tekst: Rob de Graaf; regie: Willibrord Keesen. Gezien: 29/11 Schouwburg, Arnhem. Tournee t/m 1/2. Inl. 026-4434753 of www.keesen-co.nl

    • Kester Freriks