Een ongeconditioneerd groot kind

Het gebeurt zelden dat een directeur van een onderneming weigert zijn biezen te pakken als de raad van commissarissen daar om vraagt. Bernard ten Doeschate, sinds 18 jaar algemeen directeur van de beursgenoteerde technische handelsonderneming Reesink uit Zutphen, hoorde geen goede argumenten en bleef aan het werk. ,,In dit land is het usance om met een gouden regeling te vertrekken maar zo zit ik niet in elkaar'', verklaarde Ten Doeschate. Hij kreeg de steun van de medewerkers en een belangrijke toeleverancier waarna de commissarissen hun eis introkken. ,,Ik accepteer geen verlies als de argumenten niet kloppen'', zegt Ten Doeschate in het fonkelnieuwe bedrijfspand in Apeldoorn. De gemeente Apeldoorn heeft jarenlang de komst van Reesink tegen proberen te houden maar Ten Doeschate vond dat Reesink gelet op contractuele afspraken recht had op de grond.

Bernard ten Doeschate (Zwolle, 1949) weet wat hij wil en spreekt zich onverbloemd uit. Jaarverslagen schrijft hij zelf. Het levert teksten op als ,,Gedurende het derde kwartaal zaten te velen noodgedwongen met de vinger in de neus'' en ,,Waar het de winstgevendheid betreft snort de bolderkar sneller de bult af dan die er weer op te duwen is''.

Ten Doeschate heeft het ongeconditioneerde van een groot kind, zegt Aad van der Houwen, zakelijk adviseur en oud-directeur van de Kamer van Koophandel. ,,Hij is openhartig, erg direct en lijkt zich permanent te verwonderen.'' Ten Doeschate weet dat zijn optreden niet altijd op prijs wordt gesteld. ,,Je zit in een bepaald milieu waar men bepaalde verwachtingen heeft over hoe je reageert en redeneert. Aan die gekunstelde etiquette heb ik me niet altijd gehouden.''

Ten Doeschate ging vóór zijn studie aan de Technische Universiteit Eindhoven eerst drie jaar varen bij de Koninklijke Marine. Hij noemt het zijn ,,meest leerzame periode''. Als enig dienstplichtig officier zat hij aan boord tussen alleen maar beroepscollega's . ,,Van onze commandant kreeg je een ferme schouderklop als het goed ging, maar ongelofelijk op je kloten als het verkeerd liep.'' Ten Doeschate stuurt Reesink aan zoals de door hem geprezen commandant de mijnenjager. ,,Als het goed gaat kun je je als ondernemer ontplooien. Als het slecht gaat en je hebt geen goed verhaal, dan word je afgebrand'', zegt Gerrit van der Scheer, directeur van twee dochterondernemingen van Reesink.

Ten Doeschate is enig directeur van de Reesink-holding, maar ziet zichzelf meer als voorzitter van een directieteam. ,,Mensen coachen vind ik leuk. Ik wil met ze kunnen sparren, het is mijn taak om ze uit te dagen en beter uit de verf te laten komen.'' Voor medewerkers die het `gevecht' aangaan, is er een toekomst bij Reesink weggelegd. ,,Ik hou van tempo, mensen die durven schakelen.''

Toch wordt zijn eigen houding ook als behoudend gekenschetst. ,,Hij neemt geen onnodige risico's'', constateert Van der Scheer. Van der Houwen legt een verband met de slechte marktomstandigheden in de sector maar ook met de eerste baan van Ten Doeschate. Als directeur van een machinefabriek in Panheel moest hij op bijna 30-jarige leeftijd collectief mensen ontslaan. ,,En hij probeert dat soort ellende dan ook voor te zijn'', weet Van der Houwen. De efficiëntie die Reesink behaalt met de verhuizing naar Apeldoorn uit zich dan ook niet in het schrappen van arbeidsplaatsen. Risicovolle investeringen, in bijvoorbeeld te acquireren bedrijven, beoordeelt hij allereerst op de vraag of hij ze ook zou kopen als hij het met z'n eigen geld moet betalen. Dat het bedrijf door beursanalisten om de behoudende acquisitiepolitiek eerder werd afgeschilderd als `trutje Reesink', neemt hij voor lief. De beursnotering noemt Ten Doeschate sowieso `zinloos'. Reesink heeft het geld om te kunnen acquireren, terwijl het eerdere klimaat van `snel scoren' hem tegen de borst stuit.,,Ik kan mij heel goed voorstellen dat de raad van commissarissen in het daarbij optredende spanningsveld gevoelig is voor de druk van buiten'', zegt Ten Doeschate, die hiermee een tipje van de sluier van het conflict lijkt op te lichten. Maar ook niet meer dan dat, want tegen zijn aard in heeft hij afgesproken over het conflict te zwijgen.