`De luisteraar kruipt in mijn hoofd'

Deejay Richie Hawtin draait voor tienduizenden fans op feesten als Dance Valley. Als zijn alter ego Plastikman maakte hij het album Closer. ,,Op deze plaat komt de luisteraar dichter bij mij dan ooit.''

De Canadese, maar in Engeland geboren technomuzikant Richie Hawtin draait voor tienduizenden danslustigen op feesten als Dance Valley en Mysteryland en maakt tegelijkertijd experimentele platen, waarop hij de binnenkant van zijn geestesleven hoorbaar wil maken. Hij onderhoudt een eigenaardige relatie met zijn alter ego Plastikman.

Hawtin weet inmiddels dat de titel van het nieuwe Plastikman-album Closer, overeenkomt met een beroemde 25 jaar oude plaat van de legendarische doemband Joy Division. Er is geen bewust verband, bezweert hij, hoe desolaat en donker de muziek op zijn Closer ook uitvalt. ,,Op deze plaat komt de luisteraar veel dichterbij de beleving van Plastikman, of Richie Hawtin, dan ooit tevoren. Het afgelopen jaar was een jaar vol veranderingen voor mij, en Closer is daar een afspiegeling van.'' Hawtin had behoefte aan enige reflectie op het afgelopen jaar. ,,Ik verhuisde van Windsor naar New York, mijn relatie veranderde, mensen kwamen in mijn leven of verdwenen eruit, kortom, er gebeurde van alles.''

Hawtin keek, zegt hij, in zijn eigen hoofd en probeerde de bijbehorende gedachtegangen, gevoelens en sferen te vangen. ,,Plastikman ging altijd al om het weergeven van een sfeer, een omgeving. Dat is niet veranderd, maar deze keer zat die sfeer binnenin mij. De luisteraar kruipt voor zeventig minuten in mijn hoofd. Being Richie Hawtin, of kan in ieder geval eens achter mijn uiterlijke verschijningsvorm kijken. Hawtin vertelt dat het een verbeelding in klank van is van hem, en wat hij het afgelopen jaar meemaakte. ,,Being John Malkovich is een geweldige film, maar ik zie meer parallellen met Adaptation van dezelfde regisseur, Spike Jonze. Ik zag die film toen ik al een aardig eind op weg was met Closer en werd getroffen door de manier waarop de hoofdfiguur en zijn afsplitsingen, gespeeld door Nicholas Cage, bijna willekeurig flarden van hun verleden declameren. Dat is ook de rol die mijn stem op de plaat vervult.''

Elektronische muziek is altijd bevolkt geweest door muzikanten en producers die onder een waaier van allerlei namen, en dus identiteiten, te werk gaan. Hawtin draait de zaak bijna om. Het lijkt logisch om het persoonlijke Closer uit te brengen onder zijn eigen naam, in plaats van onder de Plastikman-vlag. ,,Richie Hawtin is de persoon die de buitenwereld denkt te kennen, de deejay, de publieke persoonlijkheid. Plastikman, en de muziek die ik onder die naam uitbreng, heeft meer met mijn innerlijk te maken. In zekere zin ben ik meer Plastikman dan Richie Hawtin. Een paar jaar geleden was ik nog vast van plan om de Plastikman-identiteit te grave te dragen, maar bij het maken van Closer besefte ik dat ik er niet zo gemakkelijk afkom. Die Plastikman-persoonlijkheid klopt me vaak op de schouder en zegt: hee, ik heb toch nog wat nieuws te melden.''

Hoezeer Plastikman zich per album ook vernieuwt, het hart van zijn muzikale identiteit blijft constant en schuilt in de acid: het geheimzinnig pulserende geluid uit de Roland TB 303-bassynthesizer dat vijftien jaar geleden het geluid op de dansvloer bepaalde. ,,Ik gebruik de modernste software, maar dat klassieke, analoge geluid doemt altijd weer in mijn muziek op. De hedendaagse elektronica kan zo veel, dat je soms bijna verzuipt in de keuzemogelijkheden. Als ik dat gevoel heb, is er altijd dat bijna onooglijke, blikken Roland-doosje met zijn niet te imiteren geluid.''

,,Er zit iets hallucinerends in die klank, iets dat me altijd aan heeft getrokken. Het is te gemakkelijk om simpelweg zo'n 303 aan te zetten, het gaat erom dat je die geluiden transformeert en ze je eigen maakt. Een groot kunstenaar zei eens: iedereen heeft in zijn leven maar één echt goed idee. Het gaat erom dat je dat idee ontdekt en dat steeds vanuit andere kanten benadert. Alleen dan blijf je relevant. Dat is voor mij de kern van het Plastikman-schap: in hoeveel verschillende vormen kan ik die acid-bubbels kneden? Dat is deel van mijn identiteit, tot mijn dood.''

Plastikman: Closer (Mute), distr. PIAS. Richie Hawtin draait 5 december op Speakerplay in Hotel Arena, Amsterdam

    • Jacob Haagsma