Architecten vredesplan naar Powell

Tot grote ergernis van Israël ontvangt de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell vrijdag de Israëlische en Palestijnse opstellers van het Geneefse Akkoord, een niet-officieel vredesplan.

,,Ik ben de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, ik heb de plicht te luisteren naar individuen met belangwekkende ideeën'', aldus Powell gisteren na ongebruikelijk scherpe kritiek van de Israëlische vice-premier Olmert. Volgens Olmert is de actie van Powell ,,een verkeerde stap'', ,,een fout'' en ,,niet nuttig in het diplomatieke proces''.

Het Akkoord van Genève van de Israëlische en Palestijnse oud-ministers Yossi Beilin en Yasser Abed Rabbo heeft weliswaar geen formele status, maar wordt door de Israëlische regering, ultra-orthodoxe rabbijnen en de moslim-extremistische organisaties Hamas en Islamitische Jihad om verschillende redenen ernstig genomen en bestreden. Het plan voorziet in twee staten, de deling van Jeruzalem, de ontmanteling van de meeste nederzettingen in bezet gebied en afschaffing van het recht op terugkeer van Palestijnse vluchtelingen.

Volgens Beilin en Rabbo is het plan een ,,pijnlijk, maar zeer noodzakelijk compromis''. Zij hebben het Geneefse Akkoord, dat veel internationale steun heeft, gepresenteerd als een gedetailleerde uitwerking van de Routekaart, het officiële vredesplan. De uitvoering van de Routekaart zit muurvast als gevolg van Palestijnse aanslagen in Israël enerzijds, en de Israëlische liquidaties van Palestijnen, uitbreiding van nederzettingen en aanleg van de afscheidingslinie anderzijds.

Premier Sharon wil pas weer met de Palestijnen praten als dezen Hamas, Islamitische Jihad en de Aqsa-brigades ontwapenen. Dat onderschrijven de VS. Maar Washington vindt óók dat Israël de uitvoering van de Routekaart traineert door de nederzettingen uit te breiden en grote delen van de afscheidingslinie op Palestijns gebied aan te leggen. Powell geeft door de ontmoeting met Beilin en Rabbo uiting aan het Amerikaanse ongenoegen daarover, aldus Amerikaanse diplomaten.

Tot een openlijke ruzie tussen de VS en Israël zal het in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in 2004 niet komen, verwachten Israëlische en Amerikaanse diplomaten in Tel Aviv. Tenminste als Israël de Palestijnse leider Arafat ongemoeid laat en geen nieuwe, onomkeerbare feiten creëert. De VS zouden het voorstel niet steunen om over de legitimiteit van de afscheidingslinie advies te vragen aan het Internationale Hof van Justitie in Den Haag. De Assemblee van de VN behandelt dat voorstel maandag in een spoedzitting.

Vrede geen utopie: pagina 7