Toon van plan Rotterdam valt in goede aarde

De reacties op de plannen van Rotterdam om kansarmen te weren zijn positief. Maar of alle plannen ook haalbaar zijn, moet nog worden bezien.

CDA en VVD zetten in op Rotterdam: een stad voor iedereen luidde vorige week vrijdag een gezamenlijke verklaring van de Rotterdamse coalitiepartners CDA en VVD. De twee partijen wilden voorkomen dat na de presentatie van Rotterdam zet door. Op weg naar een stad in balans opnieuw een discussie zou ontstaan over ,,allochtonenstop, verplichte spreiding en stigmatisering van allerlei bevolkingsgroepen'', aldus de verklaring. Ze stelden daarvan geen voorstander te zijn: ,,CDA en VVD zetten zich gezamenlijk in om door een veelzijdig beleid alle inwoners van Rotterdam kansen te geven en Rotterdam kansrijk te maken.''

Maar CDA en VVD in Rotterdam hebben zich voor niks ongerust gemaakt. Anders dan de afgelopen maanden waren de reacties op de onorthodoxe voorstellen tegen de verarming en verkleuring van de stad gisteren meteen positief. ,,Een voorbeeld voor andere steden'', reageerden Tweede-Kamerleden. ,,We moeten niet steeds zeggen dat dingen niet kunnen.'' En: ,,Ze moeten daar de ruimte krijgen om die maatregelen uit te voeren.''

Niet alleen het parlement, ook het kabinet toonde zich enthousiast. ,,Ik kan me voorstellen dat ze in die stad zoeken naar onorthodoxe maatregelen'', zei minister Remkes (Binnenlandse Zaken). Hij wilde ,,geen enkel voorstel'' op voorhand ,,buiten haken zetten''. Premier Balkenende vond het bespreekbaar maken van de problemen ,,passen bij een geen-woorden-maar-daden stad''. Balkenende: ,,Iedereen begrijpt dat een stad niet op slot kan, maar de discussie kan ook niet op slot.''

CDA en VVD in Rotterdam denken te begrijpen hoe dat komt: deze keer heeft het college de juiste toon aangeslagen. In Rotterdam zet door. Op weg naar een stad in balans gaat het niet meer over allochtone nieuwkomers, maar over kansarmen. ,,De etniciteit is uit het debat'', zegt CDA-fractieleider Leonard Geluk. ,,Als die er nog in had gezeten, hadden we nu een heel andere discussie gehad.'' Geluk is ,,blij'' met ,,deze strategie''. Ook de VVD is ,,zeer positief''. VVD-fractieleider George van Gent in een persbericht: ,,Etniciteit of afkomst is niet de centrale kwestie, staat terecht op pagina twaalf van het rapport.''

Daarmee lijkt van de collegepartijen CDA, VVD en Leefbaar Rotterdam deze laatste nog het meest kritisch. Niet over de toon (,,Het is tekenend dat problemen die al decennia in deze stad sluimerden nu eindelijk bij de naam genoemd kunnen worden''), ook niet over de inhoud (,,Het is een goed en sterk programma dat de problemen van deze stad serieus neemt''), maar wel over de politieke steun voor wijzigingen in de Huisvestingswet en de Vreemdelingenwet. ,,Het is naar onze inschatting twijfelachtig dat het rijk alle zaken die zij dient aan te pakken om het plan tot een succes te maken invoert, of het zal in ieder geval lang duren'', aldus een verklaring van Leefbaar Rotterdam op de eigen site.

De scepsis van Leefbaar Rotterdam past bij de voor deze partij gebruikelijke argwaan jegens de `oude politiek', maar sluit ook aan bij de terughoudendheid van de verantwoordelijke ministers Dekker (VROM) en Verdonk (Integratie en Vreemdelingenzaken). Waar Balkenende en Remkes zich in hun eerste reacties positief, maar in algemene zin uitlieten, waren Dekker en Verdonk voorzichtiger toen zij werden bevraagd over details.

Minister Dekker, vorige week maandag nog met De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing) in Rotterdam op werkbezoek, wil ,,de stad helpen'', maar ze voegde daar wel meteen aan toe dat sommige wensen ,,in elk geval niet passen'' in de huidige wetssystematiek. Dekker gaat zich ,,over de plannen buigen''. Ze is ,,niet op voorhand'' voorstander van wetswijzigingen.

Ook minister Verdonk, morgen in Rotterdam, is ,,positief'' en vindt dat de stad ,,een punt heeft''. Maar óók Verdonk ,,moet nog kijken naar de vorm'' waarin de wensen van de stad realiteit kunnen worden.

Verdonk komt in januari zelf met voorstellen, waaronder waarschijnlijk een effectievere uitzetting van illegalen en verplichte inburgering van asielzoekers met een verblijfsvergunning voordat zij zich vrij mogen vestigen.

Dat laatste vroeg enkele weken geleden ook de Rotterdamse PvdA in een `12-puntenplan'. De zinsnede dat asielzoekers met een verblijfsvergunning in de periode dat ze de taal nog moeten leren en werk zoeken uiteraard niet in Rotterdam moeten worden gehuisvest, leidde toen tot veel ophef over een mogelijke `asielzoekersstop' die Rotterdam zou willen. Indachtig die ophef denkt óók de Rotterdamse PvdA dat het college van B en W veel nadruk legt op voorstellen die het mogelijk niet zullen halen, zoals een vierjarige asielzoekersstop.

Maar ook al twijfelt de PvdA aan ,,de effectiviteit van een aantal voorstellen'', dankzij ,,dit politieke momentum'' zal een aantal zaken ,,zeker worden geregeld'', aldus PvdA-fractieleider Bert Cremers.