Steun ander donorstelsel

Een nieuw systeem waarbij orgaandonatie automatisch plaats vindt, tenzij diegene bij leven heeft laten weten hier bezwaar tegen te hebben (een geen-bezwaarsysteem), wordt door een meerderheid van de bevolking gesteund. Dit blijkt uit een vandaag gepubliceerd publieksonderzoek van het Rathenau-instituut naar de aanvaardbaarheid en de verwachte effectiviteit van verschillende orgaandonatiesystemen.

In 2004 wordt de Wet op de orgaandonatie na vijf jaar geëvalueerd. Bij tegenvallende resultaten overweegt de overheid de wet aan te passen. Nu is het gebruik dat nabestaanden beslissen over orgaandonatie, mits de overledene zich bij leven als donor, of juist als niet-donor heeft laten registreren. Slechts een kwart van de bevolking heeft zich laten registreren, dus in de meeste gevallen beslissen de nabestaanden. En van die nabestaanden geeft acht van de tien geen toestemming. Nederland kent vergeleken met ons omringende landen lange wachtlijsten voor organen. Voor nierendonatie is de wachtlijst 4,5 jaar. Volgens Eurotransplant, de organisatie die toeziet op de verdeling van organen behoort Nederland met Duitsland, dat eenzelfde registratie hanteert, tot de achterhoede in Europa.

Het Rathenau-instituut legde het publiek vier alternatieve systemen voor. Een geen-bezwaarsysteem, zoals dat in België al jaren gangbaar is, kreeg draagvlak van 64 procent van de geïnterviewden. Een ander systeem, waarbij degene die een orgaan wil ontvangen de plicht heeft zichzelf als donor te laten registreren en waarbij geregistreerde donoren voorrang krijgen op de wachtlijst, vond weinig bijstand. Slechts 22 procent vond dit systeem aanvaardbaar.

Van de geïnterviewden zegt 53 procent zich als orgaandonor te laten registreren als ze wettelijk verplicht zouden worden te kiezen om wel of geen donor te zijn. En 27 procent zou zich als weigeraar laten registreren.Tegelijkertijd is meer dan de helft van de Nederlanders tegen zo'n systeem, aldus het instituut. Een vierde systeem, een combinatie van het huidige systeem en het geen-bezwaarsysteem kan op steun van een kleine meerderheid rekenen. Volgens deze procedure wordt van niet-geregistreerden aangenomen dat ze instemmen met orgaandonatie.

Een nadeel van het geen-bezwaarsysteem is dat in de praktijk evenwel geen donatie plaatsvindt als de nabestaanden bezwaar hebben.