Protesten in Ivoorkust tegen aanwezigheid van Fransen

Een groep van enkele honderden nationalistische jongeren protesteert sinds gisteren tegen de aanwezigheid van het Franse leger in Ivoorkust. Zij dreigen Franse bedrijven en huizen van Franse burgers aan te vallen als de ruim 4.000 vredeshandhavers niet vertrekken uit de bufferzone tussen de rebellen in het noorden van het land en het regeringsleger in het zuiden.

De jongeren zwaaien met kapmessen, gooien stenen en werpen wegversperringen op rond de ingang van de Franse legerbasis, die in een buitenwijk ligt van de havenstad Abidjan. De fervente regeringsaanhangers die zich jonge patriotten noemen, werden gisteren tot twee maal toe uiteengejaagd met traangas door Franse gendarmes. Vanochtend waren zij echter weer ter plaatse. Een invloedrijke jeugdleider, die nauw contact onderhoudt met president Laurent Gbagbo, verscheen gisteravond op de staatstelevisie om meer protesten aan te kondigen.

Het opnieuw oplaaien van anti-Franse demonstraties komt op een moment dat president Laurent Gbagbo serieus bereid leek het vredesproces weer nieuw leven in te blazen dat al maanden in een impasse zit. Ivoorkust is in tweeën gedeeld sinds een mislukte staatsgreep vorig jaar september uitdraaide op een gewapend conflict. Het leger van de voormalige koloniale grootmacht Frankrijk kwam tussenbeide om de opmars van de rebellenbeweging te stuiten. Sinds begin dit jaar opereert het Franse leger met instemming van de Verenigde Naties. Maar de hardliners onder de rebellen en het regeringsleger zeggen dat zij het conflict onderling willen uitvechten.

De acties van de jonge patriotten volgen op een botsing dit weekeinde met het Franse leger. Zo'n honderdvijftig jongeren dreigden zaterdag met bussen naar het hoofdkwartier van de rebellen te rijden om hen aan te vallen. Het Franse leger hield ze tegen. Toen Ivoriaanse soldaten zich achter de jongeren schaarden, schoten de Fransen een pantserwagen kapot. Dit op uitdrukkelijk verzoek van `de Ivoriaanse autoriteiten', aldus een woordvoerder van het Franse leger.

Zondagavond drong een groep Ivoriaanse soldaten het gebouw van de staatstelevisie binnen om een verklaring voor te lezen waarin zij eisten dat de Fransen binnen 48 uur zouden vertrekken. De soldaten eisten ook het vertrek van de Ivoriaanse legertop.

In een vanochtend verschenen interview met de Franse krant Le Figaro toonde president Laurent Gbagbo begrip voor de onvrede van zijn achterban. ,,Hun probleem is niet zozeer de aanwezigheid van de Franse militairen'', zei hij. ,,Het probleem is dat de Fransen zich tussen hen en de rebellen bevinden.'' Maar hij zei overigens niet van plan te zijn het Franse leger het land uit te zetten.

De International Crisis Group vreest dat een burgeroorlog in Ivoorkust naar de rest van West-Afrika kan overslaan. De organisatie vindt dat Frankrijk en de VN meer moeten doen om het vredesproces te redden.

    • Pauline Bax