Masterclass

Maxim Vengerov.

Hij werd geboren ,,als een bijzonder ontvankelijk jongetje in Siberië met een goddelijk viooltalent, een volkomen open geest en een door en door beminnelijke aard''.

Zo schreef onze recensente Wenneke Savenije over hem. Ze zag hem voor het eerst in 1988 als 13-jarig wonderkind optreden in het Concertgebouw in Amsterdam waar hij diepe indruk op haar maakte. ,,Evenals Jascha Heifetz bespeelt Vengerov zijn instrument met een sensueel getint en volstrekt eigenzinnig muzikaal temperament'', schreef ze destijds.

Inmiddels is Maxim Vengerov 29 jaar en een werelberoemd violist, een van de grootste van de nieuwe generatie. Gisteren was hij een dagje in Amsterdam, waar hij in de Rode Hoed een masterclass gaf voor het tv-programma van Sonja Barend. (De opnamen zullen volgend jaar worden uitgezonden.)

Drie jonge talenten nam Vengerov onder handen: Mathieu van Bellen (15), Lisa Jacobs (18) en Sanne Hunfeld (20). De zaal puilde uit van de fijnproevers, ongetwijfeld velen afkomstig van de conservatoria. Ik was er 's middags bij toen Sanne Hunfeld aan de beurt was. Zij moest het eerste deel van de Eerste Sonate van Brahms spelen.

Ga er maar aanstaan. Om je heen sluipen cameramensen, aan een tafeltje vlakbij zit Sonja Barend en twee meter van je vandaan staat de maestro zelf. Hoe blijf je daar rustig onder?

Gelukkig bleek Wenneke Savenije niet overdreven te hebben. Vengerov toonde zich een hoffelijke, tactvolle man die de spanning zoveel mogelijk wegnam met grapjes, complimentjes en anekdotische terzijdes. ,,Beautiful, you have a great potential'', zei hij een paar keer om vervolgens discreet in te gaan op de onvolkomenheden in Sanne's spel.

Wat mij als leek opviel, was dat Vengerov er steeds op hamerde dat Sanne onder het spelen in beelden moest denken. ,,Brahms was een kwetsbaar, gevoelig man, ook al zag hij er niet zo uit'', zei hij in het begin, ,,ik wil dat bij je terughoren.'' Waar de muziek opgewekt moest klinken, adviseerde hij: ,,Je zit nu buiten in je tuin, je geniet van je leven, je denkt aan de liefde.''

Hij vond dat Sanne soms te zwaar aanzette, waardoor de muziek plomp begon te klinken. ,,Het is alsof je met grote stappen van de hoge trap afgaat. Je moet je voorstellen dat je met een glas champagne in je hand heel voorzichtig de trap afdaalt. It's like not wanting to say goodbye.''

Vengerov vertelde hoe hij als 17-jarige bij de grote dirigent Daniel Barenboim moest voorspelen. ,,Ik speelde het Vioolconcert van Sibelius en ik zag Barenboim in slaap vallen. Toen het afgelopen was, zweeg hij zeker twee minuten. Toen zei hij: ja, je hebt het concert van Sibelius gespeeld, maar wás het ook Sibelius?'' Barenboim had te veel techniek en te weinig gevoel gehoord.

,,Je moet je emoties creëren'', had Barenboim gezegd, en een van de manieren was het steeds opnieuw lezen van de partituur waarbij je je eigen beelden vormt. ,,Ontdek de muziek'', zei Vengerov tegen Sanne.

Sonja Barend vroeg Sanne wat ze deze middag vooral had opgestoken. ,,Hij heeft mijn fantasie gevoed'', zei ze innig tevreden. Ze had het begrepen.

    • Frits Abrahams