Marokkaans gepolijst stucwerk

Wie is uitgekeken op behang, stucwerk of tegels kan zijn wanden en vloeren laten afwerken met tadelakt, een techniek om stucwerk te polijsten.

Er zijn veel manieren om wanden en vloeren af te werken. Weinig methoden zullen echter een zo glad en glimmend oppervlak opleveren als tadelakt. Het is een zeer arbeidsintensieve vorm van stucwerk. De techniek is afkomstig uit Marokko en de afgelopen jaren populair geworden in Nederland.

Aan de basis van tadelakt ligt aarde. Deze wordt 24 uur gebrand en dan geblust met water. De kalk die aldus ontstaat, wordt gezeefd tot er een fijn poeder overblijft. De kleur van de aarde bepaalt de kleur van het poeder. Tot deze kleuren behoren wit, oker, oranje, terracotta, groen en grijs. Door pigmenten toe te voegen, kan tadelakt ook andere kleuren krijgen, bijvoorbeeld blauw of rood.

Voordat het kan worden aangebracht, moet het gemengd worden met water. Voor een emmer van 12,5 kilo poeder is dat 6 liter. De specie moet vervolgens drogen. Als het mengsel bijna droog is, kan het worden aangebracht op de muur of de vloer. Daarna wordt het met een natgemaakt houten bord geschuurd en met een elastische spatel gladgestreken.

Tot zover is tadelakt vergelijkbaar met traditioneel stucwerk. Maar nu begint het arbeidsintensieve deel van het proces. Het oppervlak wordt ingesmeerd met een mengsel van olijfoliezeep en water. De zeep is in de verhouding 1:15 opgelost in het water. Na het insmeren wordt het oppervlak gepolijst met een gladde steen. Hoe langer het polijsten duurt, hoe gladder het oppervlak.

Voor binnenmuren die niet nat worden, volstaat het om ze eenmaal in te zepen en te polijsten. Oppervlakken die regelmatig nat worden, zoals van een douchecel, spoelbak of badkuip, moeten vijfmaal worden ingezeept en gepolijst. Bij buitenmuren is dit twee- tot vijfmaal, afhankelijk van de mate waarin ze nat worden. In Nederland moet een buitenmuur op het zuidwesten vijf maal worden behandeld. In een droge streek in Marokko is twee maal soms al genoeg. Vloeren vereisen ook meerdere rondes van inzepen en polijsten, want die worden altijd wel eens nat.

Wie het uitgebreide assortiment elektrisch gereedschap bij de ijzerwarenhandel of de bouwmarkt ziet, zal snel op de gedachte komen om het polijsten met een apparaat te doen. ,,Dat mag dus absoluut niet'', zegt Carl Giskes. Hij heeft zich de tadelakt-techniek in Marokko eigen gemaakt, handelt in de grondstoffen en geeft advies over deze techniek. ,,Met een machine wordt het oppervlak wel glad, maar je krijgt er een patroon in. Machines maken nu eenmaal regelmatige bewegingen. Als je met de hand polijst, zie je geen patroon en dat is natuurlijk veel mooier.'' Wel ontstaan er vaak minieme haarscheurtjes in het oppervlak. Die zijn bij aandachtige beschouwing zichtbaar. Ondanks de scheurtjes zijn de oppervlakken waterdicht.

De grote hoeveelheid handwerk verklaart de hoge kosten. Je mag blij zijn als je 4 vierkante meter per dag kunt polijsten. Zoals gezegd moet menig oppervlak meerdere malen worden behandeld. Voor een gemiddelde wand of vloer moeten we dan ook rekenen op een prijs van 250 euro per vierkante meter. ,,Maar voor kleine oppervlakken van bijvoorbeeld een wasbak is de prijs naar verhouding een stuk hoger'', waarschuwt Giskes.

Mensen met een krappe beurs en veel vrije tijd kunnen tadelakt zelf aanbrengen. Moeilijk is het niet en je kunt het leren tijdens workshops. Carl Giskes verzorgt workshops in Nederland en in andere landen, waaronder Marokko. De belangstelling hiervoor groeit, evenals de mate waarin tadelakt wordt toegepast.

Website: www.tierrafino.nl.

    • Jan van den Berg