Het Beeld

Elfhonderd Nederlandse mariniers brengen deze decembermaand door in Irak, waar het alleen in naam geen oorlog is. Ook als ze niet bij krijgshandelingen betrokken raken, wordt het een fikse uitdaging voor de media: kerstfeest in Al-Muthanna.

De onlangs afgeloste eerste lichting van Nederlandse bezettingstroepen heeft van het ministerie van Defensie een spreekverbod gekregen. In Netwerk beklaagde een woordvoerder van de vakbond van militairen zich over deze ouderwetse aanpak: als niemand zijn mond opendoet, dan kan er ook geen onvertogen woord vallen. De pers moet nu zijn toevlucht nemen tot andere zegslieden, die liefst een beetje emotioneel kunnen vertellen over het reële gevaar dat de Nederlanders boven het hoofd hangt. Zo gaan de actualiteitenrubrieken de laatste dagen vooral op zoek naar ouders en geliefden van de beroepsmilitairen. Een moeder die vertelt hoe haar zoon vlak voor zijn vertrek in opdracht muziek voor zijn begrafenis aan het uitzoeken was. Of ze het mooie muziek vond, vroeg hij. Dat wel, maar toch biggelden de tranen over haar wangen, toen ze de trap afliep.

In de hoop op meer geruststellende verslaggeving heeft het leger NOS-verslaggever Gerri Eickhof toestemming verleend om ter plekke reportages te maken. Ik heb nog nergens gelezen of gehoord onder welke condities het NOS Journaal daar kan opereren. Is hij, zoals de Amerikanen dat noemen, embedded? Het lijkt niet eenvoudig om in een door de geallieerden bezette provincie waar de Nederlanders verantwoordelijk zijn voor orde en veiligheid, volledig voor eigen risico en rekening journalistiek te bedrijven. Zou Gerri Eickhof Arabisch spreken, of op een andere manier onafhankelijk informatie kunnen vergaren over hoe de Irakezen tegen de Nederlandse troepen aankijken?

Zaterdag citeerde hij in ieder geval een lokale krant, die stelde dat in een enquête 85 procent van de bevolking van de provincie gunstig dacht over de Hollanders. Ook schreef die krant dat Nederlanders minder agressief werden gevonden dan Amerikanen en Britten, minder vreemd dan Japanners en minder vrouwengek dan Italianen en Spanjaarden. Ook constateerde Eickhof, die gisteren voor het eerst een opzichtig blauw kogelvrij vest met de letters PRESS erop droeg, dat ,,de patrouilles telkens ongedeerd terugkeren en de bevolking vriendelijk staat te zwaaien.''

Eickhof, veteraan van eerdere internationale acties van onze jongens, kwam met nog een curieuze constatering, namelijk dat ,,de Nederlanders werkelijk overtuigd lijken van het nut van hun aanwezigheid''. Zouden ze anders soms weigeren hun opdracht uit te voeren?

Voor alle zekerheid had Defensie de commandant van de Nederlanders in Irak toch maar verboden met Eickhof te spreken. Een bijkomend voordeel van dat verbod is dat zo de indruk ontstaat dat het NOS Journaal niets met de militairen te maken heeft. Misschien is dat zelfs ook echt het geval. Maar dan zou Gerri Eickhof wel wat meer verslaggeving buiten de compound kunnen plegen.