Blote broers in verzet tegen nieuwbouwwijk

Een nieuwe woonwijk, een bouwer in het nauw en twee broers die er al jaren wonen. Dat is vragen om problemen. De broers zouden met een shovel op bouwvakkers ingereden zijn.

Herman van der Helm, die zichzelf neerzet als kritisch burger, wijst naar de bouwer: ,,Henk daar zegt net...''

De rechter: ,,Hénk?''

Van der Helm: ,,Ja, Nijenhuis daar''.

De rechter: ,,Menéér Nijenhuis, voor mij''.

Van der Helm: ,,En Henk voor mij. Mijn goede vriend. We drinken vaak samen koffie.''

Henk Nijenhuis, directeur `Realisatie' van Nederlands grootste bouwbedrijf BAM, schudt zijn hoofd. Hij ontkent alles.

De broers Herman en Michiel van der Helm aan de ene kant en bouwer BAM aan de andere kant stonden deze week opnieuw tegenover elkaar: dit keer was het alleen niet in de blubber waar de Haagse woonwijk Ypenburg uit de grond wordt gestampt, maar in de rechtszaal. De broers vechten al jaren tegen de bouw van de woonwijk op de plek waar zij al woonden, lang voordat de eerste graafmachines kwamen. Om hun huizen heen verrijst een nieuwbouwwijk. Ypenburg moet in totaal een woonwijk worden met 11.300 huizen. Het `deelplan' waartegen de broers ageren, beslaat 295 woningen. BAM is verplicht deze vóór 1 maart op te leveren, maar de BAM-advocaat geeft nu al aan dat de laatste huizen niet voor juli afgebouwd zullen zijn.

BAM (en het samenwerkingsverband Ypenburg) sleepte vorige week de broers voor de rechter. Het moest maar eens uit zijn met hun bouwvertragende gedrag.

Volgens de advocaat van BAM hebben de broers al meerdere malen verhinderd dat er geheid werd, dat er bruggen gebouwd worden die noodzakelijk zijn voor de ontsluiting van de wijk, dat buiten werktijden telefonisch geklaagd wordt bij bouwbedrijven, en dat pompen zijn uitgezet en bouwdelen omgegooid. Bovenal wilde BAM dat de broers niet nogmaals wegen barricaderen door er graafmachines op te plaatsen en al helemaal niet dat er nog langer met shovels wordt ingereden op BAM-personeel.

De broers vinden dat zij recht hebben bezwaar te maken tegen de bouwactiviteiten, ze willen voorkomen dat BAM schade toebrengt aan hun eigendom. De advocaat van Herman van der Helm eiste dan ook dat BAM zich op zijn beurt ook zou gedragen. ,,Maar wat vordert u nu eigenlijk?'' vroeg de rechter. ,,Het is allemaal heel vaag.''

Van der Helms advocaat: ,,Ik vorder een verbod schade te veroorzaken op Van der Helms perceel zonder dit daarna te vergoeden.''

De rechter: ,,Ja, dat zal best. Maar dat staat zo al in de wet.''

De advocaat: ,,Dat wil niet zeggen dat deze dan altijd nageleefd wordt.''

Een van de vele problemen die de bouwer heeft met de broers is een bord dat in de wijk stond. `St. Naturistenwoonwijk Ypenburg' staat op het bord. Het is de broers gelukt diverse media te laten berichten over een afspraak die Herman van der Helm zegt te hebben met BAM dat een deel van de wijk Ypenburg bestemd is voor het bedrijven van naturisme. Dit is onjuist, stelt BAM. En bovendien slecht voor de verkoop.

Maar Van der Helms advocaat bestrijdt dit. Van der Helms acties zouden er niet verantwoordelijk voor zijn ,,dat er minder huizen worden verkocht dan verwacht. Het is veel waarschijnlijker dat dit komt doordat de huizen dicht op elkaar staan en dat de prijzen te hoog zijn.'' Het bord is inmiddels verplaatst, het staat nu op Van der Helms eigen terrein.

Vernielingen, het inrijden op bouwvakkers en het uiten van bedreigingen worden ontkend. De broers hebben er naar eigen zeggen slechts op gewezen dat er door hun werkzaamheden schade kon worden aangericht. En de graafmachines van broer Michiel stonden inderdaad wel lastig op de weg, maar hij heeft er niets mee te maken, zo zegt hij zelf. ,,Ze zijn daar door buurtbewoners neergezet.''

Over de strafrechtelijke delen wil de rechter geen uitspraak doen. Eerst maar eens kijken wat er met de gedane aangiftes gebeurt, stelt hij. En de eis van BAM ,,een algemeen verbod zich op of in de directe omgeving van het deelplan op te houden waardoor BAM wordt gehinderd'' lijkt hem ook wat al te hoog ingezet. ,,De heren wonen middenin dat gebied. Vragen om zo'n verbod, is vragen om overtredingen'', zegt de rechter.

Daarom besluit hij geen uitspraak te doen, maar aan te sturen op overleg. Het is immers in ieders belang dat er doorgebouwd wordt, dat bepaalde damwanden geslagen worden, dat er voor kabels gegraven wordt. Dat de bouw zo snel mogelijk doorgezet en afgerond wordt. En bovendien heeft de bouwer de vereiste vergunningen. Na drie kwartier overleg met BAM achter gesloten deuren zeggen de broers zich neer te leggen bij de bouwwerkzaamheden. Alhoewel, Michiel wil een voorbehoud maken: hij vindt dat hij mag blijven protesteren, ,,zolang dit maar niet onrechtmatig gebeurt''. De rechter: ,,Menéér Van der Helm. Zelfs aan míjn geduld komt soms een eind.''

BAM mag gewoon doorbouwen. Herman van der Helm: ,,Als het maar niet met de kerst is. Dan heb ik gasten.''

De rechter: ,,Wat denkt u zelf? Uw `goede vriend' Henk dan misschien ook wel.''

Herman van der Helm: ,,Die komt ook''.

In Het Geding komen juridische geschillen in het bedrijfsleven aan bod. Reacties: hetgeding@nrc.nl

    • Freek Staps