Yukos wil vasthouden aan Sibneft

De oorzaken voor het uitstel van de megafusie tussen Yukos en Sibneft moeten in het Kremlin gezocht worden. Maar Yukos wil de fusie niet opgeven. Sibneft is nog steeds voor 92 procent van Yukos.

Wat bezielde de schatrijke zakentycoon Roman Abramovitsj om donderdag op het allerlaatste moment de fusie van zijn oliebedrijf Sibneft met het grotere Yukos uit te stellen? En dit aan te kondigen in een persbericht vóór de aandeelhoudersvergadering waarin het nieuwe bestuur van de oliegigant YukosSibneft zou worden gekozen?

Uitstel is geen afstel, suste Yukos-directeur Kukes vrijdag. Leonid Nevzlin, de miljardair die vanuit Israël de belangen van Yukos behartigt, sprak over ,,technische problemen''. Maar dit weekeind stelt Nevzlin dat het Kremlin Sibneft onder druk heeft gezet. In een ,,absoluut vreedzaam gesprek'' had hij zijn tegenvoeter Eugene Svindler, de topman van Sibneft, gevraagd waarom Sibneft buiten Yukos om een `gezamenlijk' persbericht de wereld in had gestuurd. ,,Zijn antwoord was zowel incoherent als onbegrijpelijk'', aldus Nevzlin. Het moest simpelweg van het Kremlin, zoveel was duidelijk, en vóór de Doemaverkiezingen van komend weekeind. Nevzlin sloot niet uit dat dit het eind van de fusie is, maar zonder slag of stoot zal dat niet gaan. ,,We geven de fusie niet op. Sibneft is nog steeds voor 92 procent in handen van Yukos.''

In principe zijn de Russische oliebedrijven inderdaad al gefuseerd. Yukos heeft de hoofdaandeelhouders van Sibneft 3 miljard dollar in cash betaald en aandelen geruild. Yukos bezit zo 92 procent van de aandelen Sibneft, de Sibneft-aandeelhouders 26,01 procent van de aandelen Yukos. Bovendien kondigden de bedrijven in april aan dat het fusiecontract voorziet in een boete van 1 miljard dollar als een partij zich eenzijdig terugtrekt.

De Russische overheid beklemtoonde dit weekeind in alle toonaarden buiten de zaak te staan. ,,Fusies zijn interne bedrijfszaken en ik vind wat gebeurd is niet tragisch'', zei minister Gref van Economische Ontwikkeling, een intimus van president Poetin. Ook premier Kasjanov sprak over ,,een private beslissing van aandeelhouders'' en sloot opnieuw uit dat Yukos genationaliseerd werd.

Dat de druk op Sibneft de laatste maanden toeneemt, staat buiten kijf. Topman Svindler werd in oktober bij de politie ontboden in het kader van een onderzoek naar belastingontduiking. Sibneft `optimaliseerde' de laatste jaren zijn belastingen namelijk op dezelfde wijze als Yukos: door gebruik te maken van `onshore-offshore' opties. Van de 24 procent belasting die de Russische oliebedrijven minimaal betalen, dragen ze 14,5 procent over aan lokale overheden. Die kunnen dat bedrag in het kader van economische ontwikkeling van hun regio drastisch verminderen. En dus werd Sibneft-baas Abramovitsj in 1999 gouverneur van het verre Tsjoekotka wegens ,,de uitdaging'', waarna Sibneft aldaar jarenlang slecht 3,5 procent belasting betaalde. Yukos gebruikte de regio's Mordovia en Evenkia om zijn belastingen te `optimaliseren'. Chodorkovski van Yukos wordt nu onder meer voor deze belastingstrategie vervolgd, Sibneft waarschijnlijk niet, suggereerde dit weekeind minister Gref. ,,De risico's in relatie tot het probleemmanagement dat een van beide bedrijven met de belastingdienst heeft, zullen afnemen nu de fusie is uitgesteld.''

De Russische media schrijven vandaag dat de oligarch Abramovitsj vorige week een geheime ontmoeting met Poetin had op het Kremlin. Wat is zijn volgende stap? Sibneft verkopen aan een buitenlandse multinational, lijkt geen optie meer. De signalen dat het Kremlin na de verkoop van de helft van oliebedrijf TNK aan BP geen verdere westerse invloed op de Russische olie-industrie wenst, zijn inmiddels te sterk. Surgutneftegaz, een loyaal, conservatief oliebedrijf met grote financiële reserves, wordt nu genoemd als koper van Sibneft. Maar waarschijnlijk is de fusie nog niet van de baan en wil Abramovitsj de huidge zwakte van Yukos gebruiken om zijn invloed op het toekomstige YukosSibneft te vergroten. Hij wil niet dat de gedetineerde oligarch Chodorkovski daarin meerderheidsaandeelhouder wordt en stelt voor dat zijn medewerker Eugene Svidler uitvoerend directeur wordt. Een andere optie, aldus zakenkrant Vedemosti, is Aleksandr Volosjin, tot voor kort stafchef van het Kremlin. Hierover zou achter de schermen al worden gepraat.