`Hoe kun je dit nog aan de burger verkopen?'

Al jaren strijdt Dieren voor een ondertunneling van een provinciale weg en spoorlijn door het centrum. Het benodigde rijksgeld is gereserveerd, maar bezuinigingen gooien roet in het eten. ,,De geloofwaardigheid van de politiek staat ter discussie.''

`Villa Welgelegen' heet het 19de-eeuwse Engelse landhuis aan de Burgemeester de Bruinstraat in Dieren. Maar van een prachtig uitzicht is geen sprake meer, erkent bewoonster S. van Vlijmen. Het verkeer raast op korte afstand voor de voordeur langs, terwijl aan de overkant het station ligt. 's Avonds kan ze in bed de omroepberichten horen. ,,Het is een zootje'', zegt Van Vlijmen.

Weg en spoor splijten Dieren al decennialang in twee stukken. Voor een bezoek aan de winkels, sporthal of bibliotheek moeten de inwoners van Dieren-Zuid naar de overkant, terwijl vanuit Dieren-Noord veel middelbare scholieren de drukke vierbaansweg moeten oversteken. Levensgevaarlijk, zeggen de inwoners. ,,Kijk, daar gaat er weer een'', zegt Van Vlijmen, wijzend naar een vrachtauto die door rood dendert. De snelheid van het verkeer ligt beduidend hoger dan de toegestane 50 kilometer per uur. Maar in de spits, en zeker als de spoorbomen gesloten zijn, rijdt het verkeer weer stapvoets, bumper aan bumper. Van Vlijmen: ,,Ik zeg tegen mijn kinderen dat als ze goed uitkijken veiliger bij rood kunnen oversteken, dan op de automatische piloot bij groen.''

De situatie in Dieren is niet alleen de inwoners maar ook de gemeente Rheden en de provincie Gelderland een doorn in het oog. De verkeers- en geluidsoverlast zal nog toenemen als de Betuwelijn klaar is, en er meer goederentreinen over bestaand spoor van Arnhem naar Zutphen zullen rijden. Ondertunneling is in de ogen van de Gelderse politiek de beste oplossing. Over een afstand van vijfhonderd meter moeten provinciale weg en het naastgelegen spoor ondergronds gaan lopen. Bijkomend voordeel is dat op die manier ook de barrière tussen Dieren-Zuid en Dieren-Noord wordt opgeheven. Bovengronds kan Dieren dan woningen, kantoren, een busstation, een evenemententerrein en, even buiten het dorp, een ecoduct aanleggen.

Groot was de euforie in Gelderland toen de Tweede Kamer in 2002 instemde met het Hart voor Dieren, zoals het 140 miljoen euro kostende project genoemd wordt. Het rijk en de regio (provincie, knooppunt Arnhem-Nijmegen, gemeente, private partijen) zouden ieder de helft van de kosten voor hun rekening nemen. Maar de juichende stemming is omgeslagen. Hoewel het benodigde geld al op de begroting voor 2004 was gereserveerd, hebben de ministers van VenW, VROM en LNV op zoek naar bezuinigingen gekozen voor een goedkoper alternatief. Bij deze variant worden voor het lokale verkeer drie tunnels onder de provinciale weg en het spoor aangelegd. De 41 miljoen euro die zodoende bespaard wordt, kan elders in Nederland worden ingezet voor spooronderhoud, bestrijding van geluidsoverlast en het realiseren van ecologische verbindingen.

Wethouder P. Schadd-De Boer van de gemeente Rheden is het niet eens met de Haagse conclusie dat met de goedkope variant de verkeersproblematiek in Dieren ook opgelost wordt. Zij spreekt zelfs over ,,een verslechtering'' ten opzichte van de huidige situatie omdat de barrière blijft bestaan en de tunnels onder spoor en weg moeilijk in te passen zijn in de bestaande bebouwing. De gemeente en de provincie Gelderland hebben andermaal hun hoop gevestigd op de Tweede Kamer, die volgende week over Hart voor Dieren praat. De Kamer heeft eerder tweemaal in een motie de voorkeur voor ondertunneling van weg en spoor uitgesproken. Schadd-De Boer: ,,Van de ministeries hebben we weinig medewerking gehad. Die hebben waarschijnlijk niet gedacht dat de Tweede Kamer op dit punt zo vasthoudend zou zijn.''

De PvdA steunt Hart voor Dieren nog steeds, maar VVD en CDA willen nog eens goed naar de kosten kijken. ,,De tijden zijn wel veranderd, er is minder geld beschikbaar'', stelt Kamerlid P. Hofstra (VVD). H. Bruls (CDA): ,,Misschien kan het wel een tandje minder.''

,,Slapjanussen zijn het'', zegt W. Wijnands over de Haagse politici. De bejaarde inwoonster van Dieren-Zuid ervaart het oversteken van spoor en weg als ,,een verschrikking''. ,,Mijn huisarts woont aan de overkant. Als ik hem echt nodig heb, ben ik dood voordat hij hier is.'' Voor wethouder Schadd-De Boer staat de betrouwbaarheid van de politiek ter discussie. ,,Hoe kun je dit nog verkopen aan de burger'', vraagt ze zich af. De wethouder begrijpt dat er bezuinigd moet worden, maar herinnert zich tegelijkertijd uitspraken van Haagse ambtenaren die letterlijk tegen haar verklaarden dat Dieren geen verkeersprobleem kon hebben. ,,Die waren er toch alleen in de Randstad?''

    • Martin Steenbeeke