Feyenoord geeft zich na elf minuten gewonnen

De 150ste klassieker tussen Ajax en Feyenoord was gistermiddag al na elf minuten beslist. Toen ging de thuisploeg met 2-0 aan de leiding dankzij een dubbele score van aanvoerder Van der Vaart, wiens openingstreffer van grote schoonheid was. In de resterende tachtig minuten kon het kwakkelende Feyenoord geen moment aantonen waarom de ploeg volgens ingewijden aan de beterende hand is. In een foutenfestival bleef Ajax moeiteloos overeind en vergrootte de voorsprong op de aartsrivaal tot tien punten.

In de bleke voetbaltopper onder het gesloten dak van de Arena kwamen de tekortkomingen van Feyenoord pijnlijk aan het licht. De uitgedunde selectie is niet evenwichtig en mist zowel vertrouwen als atletisch vermogen. Vergeleken met de snelle en wendbare Ajacieden maakten de meeste tegenstanders een houterige indruk. De ploeg speelde even monotoon als het stemgeluid van zijn trainer. Onder leiding van de steeds meer bekritiseerde Van Marwijk mist het elftal de speelsheid die nodig is om Ajax partij te bieden.

Plichtmatig speelde Feyenoord de bal rond, in de hoop een bres te slaan in de vijandelijke verdedigingslinie. De meeste passes waren zo onzorgvuldig, dat doelman Lobont nauwelijks in actie hoefde te komen. De Roemeense keeper onderscheidde zich met een eerste-hulpactie, toen de Japanner Ono in de buik werd geraakt door zijn medespeler Van Persie. Terwijl de `boosdoener' schijnbaar onbewogen naar het gras staarde, ontfermde Lobont zich over de naar adem snakkende Ono. Die was zelfs even buiten bewustzijn en werd onder een hatelijk bedoeld applaus van het Ajax-publiek per brancard afgevoerd. Ono hield aan het ongeluk geen zwaar letsel over. Mooi was de omhelzing tussen Lobont en verzorger Meijer van Feyenoord.

Van Persie trof geen blaam bij zijn ongelukkige actie, die wel kenmerkend was voor de hulpeloosheid van Feyenoord. Het zelfvertrouwen kreeg afgelopen donderdag al een knauw na de de uitschakeling in het UEFA-Cuptoernooi door Teplice. Tegen de Tsjechische club creëerde Feyenoord nog een handvol kansen, tegen Ajax was het gebrek aan doeltreffendheid duidelijk zichtbaar. Zonder zijn topscorer Van Hooijdonk, die nu in Turkije speelt, mist de voorhoede niet alleen een kopsterk aanspeelpunt. Pi Air was ook een vrijetrappenspecialist én een persoonlijkheid die angst inboezemde bij zijn tegenstanders.

Doelman Lodewijks verklaarde de neergang van Feyenoord na afloop door de onervarenheid van de aanvalslinie. Terwijl het geroutineerde verdedigersduo Paauwe-Van Wonderen zich steeds trager voortbeweegt en de gelouterde middenvelder Schreuder – die aan een rode kaart ontsnapte na een vuistslag in het gezicht van Ibrahimovic – handelingssnelheid tekort komt, ontbeert de jonge voorhoede juist geslepenheid. ,,We missen daar het slimme van die lange'', refereerde Lodewijks naar zijn maatje Van Hooijdonk.

Diens vervanger Kuyt is een hardwerkende spits zonder specifieke kwaliteiten. De Belgische schaduwspits Buffel is meestal de beste Feyenoorder, maar hij ging gisteren aan vlijt ten onder. Buffel lijdt aan het `Tomasson-syndroom': zijn Deense voorganger werkte zich ook uit de naad en kwam vlak voor het vijandelijke doel rust en uithoudingsvermogen tekort. Linksbuiten Van Persie is minder vlijtig en denkt van meer waarde te zijn in het centrum van de aanval, zei hij na de nederlaag tegen Ajax.

De Rotterdamse voetbalfans dichten Van Persie evenveel mogelijkheden toe als zijn leeftijdgenoot Van der Vaart. Voorlopig ligt de Ajacied een straatlengte voor op de flegmatieke, wisselvallige Rotterdammer. Van Persie was de eerste om het verschil in volwassenheid te erkennen. Hij zegt niet jaloers te zijn, maar verklaarde fijntjes dat het bij Ajax eenvoudiger uitblinken is dan bij Feyenoord. In de Arena werd Van Persie voortdurend uitgefloten en tien minuten voor tijd gewisseld. ,,Ik ga vooruit, vorig seizoen werd ik al na een uur naar de kant gehaald'', sprak hij met zelfspot.

Even verderop stond Van der Vaart met een grote grijns de pers te woord. Na drie duels schorsing had hij duidelijk geen last van gebrek aan wedstrijdritme. Zijn doeltreffende hakbal (of was het de zool van zijn schoen?) tegen Feyenoord was geen toeval, maar een bewuste keuze voor een schier onmogelijke actie. De schitterende treffer was ook geen geluk of gevolg van een fout van de tegenpartij, zoals enkele Feyenoorders ons wilden doen geloven. Op de training scoorde Van der Vaart onlangs op identieke wijze, verklaarde hij zijn onemanshow voor vijftigduizend toeschouwers. Pas toen het videoscherm in de nok van het stadion de actie in beeld bracht, raakte het publiek in verrukking. Van een toevalstreffer bleek geen sprake.

Van der Vaart stond bij afwezigheid van de geblesseerde invaller Ibrahimovic voor de verandering in de punt van de aanval opgesteld. De alleskunner van Ajax kan op bijna elke positie uit de voeten, zo lijkt het. Hij toonde zich een echte goaltjesdief, toen hij zeven minuten later een misverstand tussen Lodewijks en Van Wonderen afstrafte. De eerste kwam nodeloos uit zijn doel, de tweede had hem niet horen roepen – door de vreemde akoestiek in het overdekte stadion, verklaarde Van Wonderen.

Van der Vaart kan ook in één elftal samenspelen met zijn vriendje Sneijder, ondanks de eerdere bedenkingen van trainer Koeman. Het tweetal vormde met listige passes en handige passeerbewegingen een plaag voor de tegenstander. Wat een verschil met afgelopen woensdag, toen Ajax zonder Van der Vaart nog kansloos was tegen AC Milan! De 1-0 nederlaag in de Champions League had geen invloed op het geloof in eigen kunnen. Ajax toonde branie.

Voor het zielloos spelende Feyenoord resteert dit seizoen een troostprijs in de vorm van de KNVB-beker. Trainer Van Marwijk nam ook gisteren het woord `overgangsjaar' niet in de mond, al was het maar omdat voorzitter Van den Herik niet van leermomenten wil weten. Feyenoord moet altijd strijden om het kampioenschap, luidt de ijzeren wet van de preses. Volgens Van Marwijk heeft zijn elftal ,,tijd nodig''. De coach hoopt van harte dit seizoen zijn karwei af te kunnen maken. Komende zomer loopt zijn contract af en ondanks tegengestelde berichten is Feyenoord al op zoek naar een adequate vervanger.

Ajax

2

Feyenoord

0

Ruststand 2-0. 4. Van der Vaart 1-0, 11. Van der Vaart 2-0. Schds: Bossen. Tsch: 50.344. Gele kaarten: Swerts en Schreuder (Feyenoord).

    • Jaap Bloembergen