De schrik van Landbouw

HET IS NIET DE EERSTE KEER dat de Nederlandse regering schrikt van de gevolgen van een richtlijn waar ze zelf in Brussel voor heeft gestemd. Afgelopen week gebeurde dat weer toen een studie van landbouwdeskundigen de conclusie opleverde dat slechts een derde van het huidige landbouwareaal overblijft als Nederland in 2015 wil voldoen aan de minimale normen van de Europese kaderrichtlijn water. Deze richtlijn over de kwaliteit van het water is in 2000 in Brussel met instemming van de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat aangenomen. Het ministerie van Landbouw had wel inbreng, maar kennelijk niet genoeg. Anders zou de ambtelijke staf daar niet zo zijn geschrokken.

Met de richtlijn zijn grote economische belangen gemoeid. Nederland is de op twee na grootste exporteur van landbouwproducten ter wereld. Het is wenselijk om de ernstige vervuiling door landbouw terug te dringen, maar daaraan moet dan wel politieke discussie voorafgaan. Dit betekent dat departementen meer moeten samenwerken en op tijd moeten zien aankomen wat de gevolgen in eigen land zijn van bepaalde richtlijnen van de Europese Unie. Het is nobel om vanuit Brussel een schoon milieu na te streven, maar er moet wel meteen worden nagedacht over de gevolgen in het eigen, met meststoffen en bestrijdingsmiddelen vervuilde land.

Ook de consequenties van een richtlijn over de vervuiling door nitraat in 1992 begonnen pas laat te dagen in Den Haag. De Nederlandse regering had als voorzitter van de EU met enthousiasme gestemd voor deze Europese richtlijn. Maar ambtenaren van provinciebesturen die beter dan hun Haagse collega's in Brussel thuis waren moesten waarschuwen dat Nederland in de problemen zou komen bij de naleving ervan. Een maand geleden heeft het Europese Hof van Justitie Nederland officieel in gebreke gesteld. Nederland volgt een verkeerde methode bij het bestrijden van de nitraatoverlast.

HET IS AL EEN VERBETERING dat het ministerie van Landbouw opdracht heeft gegeven tot deze studie naar de gevolgen van de richtlijn water. De regels zijn al aangenomen, niet in Den Haag maar in Brussel. Er is geen tijd meer voor een vrijblijvend politiek debat over de weging van economische en milieubelangen. Volgend jaar moet Nederland al in Brussel duidelijk maken met wat voor maatregelen het in de landbouw schoon schip denkt te gaan maken. Een van de mogelijkheden is een aanvraag aan Brussel om van de richtlijn te mogen afwijken. In Nederland zouden andere omstandigheden gelden dan elders. Dat zou potsierlijk zijn na de verontwaardiging afgelopen week over het mogen afwijken van het Stabiliteitspact.