Altijd tot in de puntjes voorbereid

Een aimabele Australiër moet de Nederlandse hockeyers naar de Olympische Spelen in Athene (2004) loodsen. Maar wie is Terry Walsh? Wat wil hij en wat kan hij in zo'n korte tijd? ,,Terry zal de vaarroute niet verleggen.''

Ineens was het stil in de lobby van het hotel. Terry Walsh had zojuist de zegeningen van een mede door hem ontwikkeld softwareprogramma bewierookt. Hij glom nog wat na, toen die vermaledijde vraag alsnog werd gesteld. Waarom had hij na de Spelen in Sydney (2000) eigenlijk plaats moeten maken als bondscoach van Australië? Zijn gezicht betrok op slag. Het duurde even voordat hij zijn natuurlijke evenwicht hervond, waarna er zowaar een glimlach op zijn gezicht verscheen. Een zure glimlach, maar toch. ,,Let's talk about sports, not politics, shall we?''

Dat was twee jaar geleden, tijdens de Champions Trophy in Rotterdam. Hoewel het gedwongen vertrek tien maanden achter hem lag, waren de wonden nog vers. Staand op het veld van het State Hockey Center had Walsh van de toenmalige voorzitter van de Australische hockeybond de toezegging gekregen dat hij, ondanks de onfortuinlijke `strafballennederlaag' in de halve finales tegen Nederland, mocht blijven. Het bleek een loze belofte. Walsh had dan misschien bad luck gehad, Australië was net als in Atlanta (1996) niet verder gekomen dan de derde plaats. En stilstand is achteruitgang, oordeelden de beleidsmakers. En dus kon de oud-international (165 caps) na bijna vier jaar ophoepelen.

Vertel Terry Walsh (50) dan ook niets over de ondoorgrondelijke wegen van sportbestuurders. Daar weet de oud-spits alles van. ,,Conflicten zijn inherent aan de sport'', verkondigde de afgestudeerd wiskundige donderdag bij zijn officiële presentatie als bondscoach van Nederland. Zijn voorganger, de verguisde en tot aftreden `gedwongen' Joost Bellaart, kan daar inmiddels ook over meepraten.

Laatstgenoemde schoof gisteren aan in het Wagener-stadion, waar Walsh toekeek bij het competitieduel tussen de nummers drie en vier van de hoofdklasse, Amsterdam en Bloemendaal. ,,Joost has been very helpfull'', sprak Walsh donderdag al op het bondsbureau in Utrecht. Drie dagen later kon hij die woorden herhalen. Very helpfull is ook Michel van den Heuvel, de assistent van Bellaart die de storm zonder kleerscheuren doorstond. Sinds Walsh donderdagochtend op Schiphol landde, zijn beiden onafscheidelijk. ,,We hebben sindsdien alleen maar over hockey geluld, héérlijk'', zegt Van den Heuvel na de 4-2 zege van Amsterdam, vlak voordat beiden koers zetten naar Den Haag voor een etentje met de nieuwe manager, Ties Kruize.

De afgelopen dagen versterkten slechts het beeld dat Van den Heuvel had van zijn nieuwe `baas', met wie hij volgende maand officieel de samenwerking begint wanneer de selectie uitvliegt voor een trainingskamp in Zuid-Afrika. ,,Zes, zeven jaar geleden was Terry mijn docent bij een cursus van de FIH (wereldhockeybond, red.). Al weet je nog zo weinig van hockey, zodra hij begint te praten, weet je meteen dat je met een vakman van doen hebt. Australiërs gaan niet over één nacht ijs, en zeker Terry niet. Die is gevormd en geschoold aan het Australian Institute of Sports. Of het nu om sportdranken gaat of over verkoelende kleding tegen de hitte, hij weet alles en heeft alles ook tot in de puntjes voorbereid.''

Zo kent Maurits Hendriks, een van Walsh' voorgangers en tegenwoordig coach van Spanje, zijn Australische collega ook. Al is Walsh meer dan een koel analyticus die slechts oog heeft voor spelpatronen en looplijnen. ,,Terry is een man van details, en daarbij vreselijk sterk én gedreven in de wedstrijdanalyse, zonder dat-ie doordraaft. Hij is open, didactisch sterk, makkelijk benaderbaar en communiceert goed met zijn spelers. Ik beschouw zijn aanstelling dan ook als hét bewijs dat je Nederland nooit mag wegstrepen. Vanaf een afstand zal ik de komende tijd met veel interesse volgen in hoeverre hij erin slaagt de Australische speel- en werkwijze over te brengen op de Nederlandse ploeg. Spanje is in elk geval gewaarschuwd.''

Zo lovend als Hendriks over Walsh spreekt, zo eendimensionaal vond hij diens aanpak toen de huidige trainer-coach van de vice-kampioen van Europa nog assistent was van Nederland onder Roelant Oltmans. ,,Dat was in de periode 1996-'98. Roel en ik zagen weinig progressie in het spel van Australië. Het was hard werken, veel snelheid en fysieke kracht in elke linie, maar dat was het wel. Dat speltype kon ons niet verrassen.''

Dat veranderde na het WK in Utrecht ('98), waar Australië weer als een dolleman uit de startblokken schoot om vervolgens in de halve finales deemoedig het hoofd te buigen voor de latere kampioen Nederland: 6-2. Hendriks: ,,En dat was overduidelijk de verdienste van Terry. Niet dat hij zich volledig aan ons aanpaste, maar hij bleek ons zo goed bestudeerd te hebben dat we het steeds lastiger kregen. Winnen van Australië was geen zekerheid meer.''

Zo maakte Walsh in de twee jaar voorafgaand aan de Spelen van Sydney een grondige studie van de strafcorner van Bram Lomans. Tot op de centimeter precies wist hij zijn beide keepers te vertellen waar diens gevreesde sleeppush belandde, met als gevolg dat het Nederlandse wapen gaandeweg onschadelijk werd gemaakt. Des te pijnlijker was vervolgens de nederlaag van `The Kookaburras' in de halve finales van het olympisch toernooi.

Hendriks en lotgenoot Walsh beiden kregen na `Sydney' hun ontslag sloten nadien vriendschap. Tijdens de Champions Trophy in Rotterdam, nu ruim twee jaar geleden, trad het duo op als FIH-cursusleiders. ,,Op een avond hebben we daar zitten praten over de wijze waarop elk van ons zich had voorbereid op die halve finale. Coaches doen vaak nogal geheimzinnig, zeker tegenover elkaar, maar toen hebben we beiden heel open en eerlijk uiteengezet met welk tactisch strijdplan we die wedstrijd zijn ingegaan. Het was ongelooflijk fascinerend én leerzaam om dat van elkaar te horen. Tegen die achtergrond is het wel grappig dat we nu straks (olympisch kwalificatietoernooi in maart, red.) weer tegenover elkaar staan.''

Ook Jay Stacy, de geblokte Australiër die jarenlang onder Walsh diende, bewaart goede herinneringen aan zijn voormalige coach. ,,Hard but fair'', noemde de 35-jarige verdediger van Oranje Zwart hem begin deze maand al. Maar hoe hard Walsh kan zijn, ondervond de rossige recordinternational vier jaar geleden, toen hij met zijn Orange Black doordrong tot de finale van de play-offs. Wat een hoogtepunt uit zijn loopbaan in Eindhoven had moeten worden, werd een nachtmerrie. Op last van Walsh moest Stacy zich melden voor een onbeduidend trainingskamp van de nationale ploeg. ,,Terry hield voet bij stuk en dat neem ik hem nog steeds kwalijk'', zegt het `slachtoffer' nu.

Maar verder niets dan goeds over de coach, met wie de geblokte Aussie reeds in 1987 kennismaakte en met wie hij zaterdag een restaurant bezocht. ,,Terry heeft niet alleen oog voor je ontwikkeling als speler, hij is ook oprecht geïnteresseerd in hetgeen je buiten het veld bezighoudt. Ook daar steekt hij veel energie in. Hij traint hard, maar heeft ook tijd voor een geintje. He covers every aspect of the game.''

Zover wil Jim Irvine, Walsh' oud-assistent die sinds een jaar in dienst is bij Amsterdam, niet gaan. Beiden maakten deel uit van de Australische ploeg die in 1976 de olympische finale verloor van Nieuw Zeeland. Irvine: ,,Niets ten nadele van Terry, want hij is beslist een goede coach. Maar daar waar ik de nadruk leg op het groepsproces en daar grotendeels mijn tactiek op afstem, heeft hij vooral oog voor wat ik gemakshalve tricks noem. Vooral de strafcorner is een obsessie voor hem.''

Niet dat hij het hem (al) gevraagd heeft, maar mocht Walsh bij Irvine te rade gaan over hoe te opereren in de Nederlandse (topsport)cultuur, dan heeft de 168-voudig international een goede tip: ,,Don't rush it, pas je aan. Australiërs hebben de neiging om vrijwel alles met hun blote handen in cultuur te brengen. Dat werkt niet in Europa, omdat dit continent een lange, rijke geschiedenis heeft. Hier moet je vooral je ogen en je oren de kost geven.''

Maar bang dat Walsh als een olifant door de porseleinkast zal denderen, is Van den Heuvel niet. ,,Nederland is een schip dat uitstekend op koers lag, maar door laten we zeggen `ongelukkige weersomstandigheden' uit koers is geraakt. Terry zal de vaarroute niet verleggen, hij zal hooguit de zeilen wat verzetten.''

    • Mark Hoogstad