`Een auto kopen op een veiling is gokken'

Elke veiling heeft zijn eigen publiek. Als de fiscus auto's veilt wegens belastingschuld, komen er vooral slopers, handelaren en gelukszoekers.

Naast elkaar op de parkeerplaats staan een Hyundai Sonata, een Opel Astra, een Opel Astra station, een Volkswagen Golf, een Toyota Corolla en een Mercedes 190. De eigenaren van deze auto's hebben gemeen dat ze alle zes een belastingschuld hebben. Soms betalen de eigenaren hun belastingschuld op het laatste nippertje, zodat de executieverkoop afgeblazen moet worden. ,,Ten minste vier dagen voor de verkoop moeten wij de executie openbaar aankondigen'', zegt Cees Huizer, vaktechnisch adviseur invordering bij de belastingdienst. ,,Dan hangen we op centrale plaatsen aanplakbiljetten op, bijvoorbeeld in het belastingkantoor. Daar schrikken sommige schuldenaren van. Dan betalen ze soms alsnog.''

Vandaag zit dat er niet in, maar er komt wel een spannend telefoontje binnen. De eigenaar van de Hyundai meldt dat de administratie van zijn bedrijf nog in de kofferbak zit. ,,Als dat klopt, kunnen we de auto niet verkopen, want dan komt die administratie op straat terecht'', zegt Huizer. Even de kofferbak openen is gemakkelijker gezegd dan gedaan, want de eigenaar heeft geweigerd zijn autosleutels te overhandigen aan de deurwaarder. Het lijkt erop dat hij met dit telefoontje uitstel van executie wil bereiken. Huizer geeft opdracht de auto open te maken. Na enig hengelen met ijzerdraad gaan de portieren open. Het openen van de achterklep is vervolgens een koud kunstje. In de kofferbak liggen een paar paraplu's, wegenkaarten van Duitsland en Polen, een ongeldig gemaakt Nederlands paspoort, een paar zwarte herenschoenen en – inderdaad – twee dozen vol papieren. De deurwaarders halen de kofferbak leeg.

Intussen wordt het steeds drukker op de parkeerplaats. Potentiële kopers bekijken de auto's kritisch. ,,Het is gokken'', zegt Ed Imamovic, die met twee Bosnische vrienden naar de veiling is gekomen. ,,Je weet niet of de motor goed is en je mag geen proefrit maken.'' Imamovic zoekt een goedkope auto. Meer dan 100 euro wil hij niet uitgeven. ,,Bij deze veiling betaal je geen toeslag of opgeld, dus je weet precies wat het kost'', zegt hij.

Vlak voordat de veiling begint, rijdt er een grote auto van Autodemontage Delft BV het terrein op. De bestuurder is een grote, vriendelijke man met een opvallende cowboyhoed. Hij is serieus in alle zes de auto's geïnteresseerd, meldt hij. ,,Ik koop op intuïtie'', zegt hij. ,,Soms heb je mazzel, soms heb je pech. Ik doe dit vaak. Goede auto's verkoop ik door, slechte gaan naar de sloop.''

In 2000 werden 5.615 belastingplichtigen geconfronteerd met een executieverkoop. Een jaar later waren dat er 4.631 en in 2002 waren het er 3.944. Dit jaar, vermoedelijk als gevolg van de economische recessie, stijgt het aantal executieverkopen weer. Toevallig is dit een gecombineerde verkoop waarbij zes auto's tegelijk geveild worden, maar meestal gebeurt een executieverkoop bij de belastingplichtige voor de deur. Bij een executieverkoop van de belastingdienst zijn ten minste twee deurwaarders aanwezig. De een treedt op als veilingmeester, de ander als rijksbieder. De rijksbieder weet hoeveel de auto's waard zijn en wat ze moeten opbrengen. ,,Hij zorgt ervoor dat de spullen niet voor een appel en een ei weggaan'', zegt Huizer. ,,Dat is de verantwoordelijkheid van de overheid tegenover de belastingplichtige. Het is de bedoeling dat de auto's zoveel mogelijk opbrengen, want het is het mooist als de belastingplichtige niet met een restschuld blijft zitten.''

De veilingmeester begint met de Opel Astra. Minimumprijzen worden bij dit soort executieveilingen nooit genoemd. Imamovic biedt 70 euro. De rijksbieder, die tussen de kopers staat, gaat er overheen en biedt 350 euro. ,,Hij zet nu de toon'', fluistert Huizer. De man met de cowboyhoed biedt 360 euro. ,,360 euro!'' roept de veilingmeester. ,,Eenmaal, andermaal, verkocht!''

De tweede auto is de Mercedes 190. Iemand biedt 100 euro. Dat is kennelijk te weinig, want de rijksbieder biedt 250 euro. De Mercedes gaat voor 400 euro naar de man met de cowboyhoed. Daarna is de Hyundai aan de beurt. Nog voordat iemand heeft kunnen bieden, roept de rijksbieder: ,,6.000 euro''. ,,Jammer'', zegt de man met cowboyhoed na afloop, ,,maar meer dan 5.000 had ik er niet voor over.'' Zo denken de anderen er ook over, want niemand komt met een hoger bod dan dat van de rijksbieder. Bij de Volkswagen Golf gebeurt hetzelfde. Imamovic doet opnieuw een poging en biedt 60 euro. Ook deze auto gaat naar de rijksbieder, voor 190 euro. De Hyundai en de Volkswagen Golf, die op deze veiling feitelijk gekocht zijn door het rijk, gaan naar de Domeinen, waar ze binnenkort opnieuw geveild worden.

Imamovic heeft nu zijn hoop gevestigd op de Toyota Corolla. Hij biedt 60 euro, maar de auto gaat voor 190 euro naar een andere bieder.

Intussen koopt de man met de cowboyhoed zijn derde auto, de Opel Astra Station voor 3.300 euro. Hij haalt een beduimeld portemonneetje tevoorschijn, met voorin een fotootje van zijn dochter, en overhandigt een stapeltje bankbiljetten ter waarde van 4.060 euro aan de veilingmeester. Is hij tevreden over deze veiling? ,,Mevrouw, ik ben altijd tevreden.''

Dit is deel 8 in een serie over veilingen.